Werkplaats Biopolitiek

01 Jun '08 - 443 W Wo 11 juni Kenniscafé: DNA, zelftests en bodyscan

Ziek tot het tegendeel bewezen is?

De innovaties in de medische wetenschap staan voor niets. Wil je weten hoe gezond je bent? Een bodyscan is tegenwoordig zo gemaakt als je maar betaalt. En je cholesterol meet je gewoon tegenover de pakjes boter in de supermarkt. Wil je het helemaal zeker weten: doe een genentest en check of over twintig jaar misschien ziek wordt. Met die eventuele dreiging op zak raak je geen ongezond voedsel meer aan.

In dit KennisCafé gaan we in gesprek met medisch wetenschappers en belanghebbenden over deze innovatieve diagnose-methoden en zelfscans. Wat leveren ze ons eigenlijk op? Hoe goed werken ze en wat vertellen ze nou echt? Wil je überhaupt wel weten of je over twintig jaar misschien ziek wordt? En wil je dan ook meteen beginnen met behandelen? Wat kan en doet de werkgever en de zorgverzekeraar met die informatie? Ons gezond eten verplichten? Zijn we voortaan ziek tot het tegendeel bewezen is? Hup, onder de scan!

Met columns van Maarten van Rossem, bijzonder hoogleraar Geschiedenis Universiteit Utrecht en van wetenschapsjournalist Marcel Hulspas.
Voorzitter: Hans van Maanen, wetenschapsjournalist. Gasten: Willem Mali, hoogleraar radiologie van het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU); Dick Lindhout, hoogleraar Medische Genetica, UMCU.

TUMULT, VPRO's Noorderlicht en Universiteit Utrecht

Lees ook:

Gezondheidstesten dienen vooral commerciële belangen

De medische zelf-test geeft begrippen als gezondheid, ziekte en welzijn een ander karakter. Mensen worden aangesproken op de risico's die ze lopen op een bepaalde aandoening, en zelfs op de mogelijke risico's. Niet langer is het actuele welbevinden doorslaggevend voor medische interventies, maar worden risico's en potentiële, toekomstige mogelijke ziekten doorslaggevend. Deze verschuiving in het kijken naar gezondheid, ziekte en welzijn heeft grote gevolgen voor hoe mensen zichzelf zien, hoe de gezondheidszorg ingericht dient te worden en hoe mensen naar elkaar en de samenleving als geheel kijken.

Werkplaats Biopolitiek ziet de ontwikkeling van medische zelf testen vooral als een gevolg van een liberale economie waarin geld verdienen, eigen verantwoordelijkheid, privatisering en keuzevrijheid voorop staat. Waar de een het misschien leuk vindt om internet af te schuimen naar de laatste medische zelf-test, wordt een ander bang gemaakt door getallen en statistieken waar ze geen wijs uit kan. Nog beangstigender is de gretige omarming van dergelijke tests door de zorgverzekeringswereld. Zij zullen proberen hun winst te maximaliseren door te selecteren op groepen mensen, maar ook door mensen te verleiden of zelfs te dwingen er alles aan te doen om zo gezond mogelijk te blijven. Medische tests vormen dan slechts de controle mechanismen in een apparaat van disciplinering en sancties.