Werkplaats Biopolitiek

01 Sep '06 - 465 W Ethische bezwaren tegen nieuwe stamcel methode niet opgelost

[Dit artikel werd geplaatst op de Podiumpagina in Trouw van 31 augustus 2006]

Het bedrijf Advanced Cell Technology (ACT) heeft een nieuwe doorbraak in stamcel onderzoek, kondigde dagblad Trouw donderdag 24 augustus aan. Met deze nieuwe methode hoeft er 'geen enkele cel meer het leven te laten'. Het bedrijft hoopt hiermee een antwoord te hebben op de ethische bezwaren die kleven aan het winnen van stamcellen. Echter er blijven nog genoeg ethische bezwaren over.

De nieuwe methode van ACT sluit aan bij de praktijk van pre-implantatie genetische diagnostiek. Hierbij wordt alvorens een embryo in de baarmoeder wordt geplaatst na een IVF behandeling, het embryo getest op genetische aandoeningen. Een van de acht cellen van het embryo wordt afgenomen en onderzocht. In Nederland is deze techniek alleen nog in Maastricht toegestaan. Het AMC wil graag het tweede pre-implantatie diagnostiek centrum worden.

Met ACT's nieuwe methode kan deze afgenomen achtste cel in een kweekschaaltje uitgroeien tot een stamcel.

Deze stamcel kan vervolgens eindeloos delen en dus een hoeveelheid stamcellen opleveren. Onderzoekers van ACT stellen voor bij iedere embryo test 'een lading stamcellen te kweken', meldt Trouw. Het grote voordeel zou zijn dat er geen enkele cel meer wordt weggegooid.

Hoewel dit argument goed in de oren klinkt bij veel pro-life gelovigen, blijven er genoeg ethische bezwaren over. Eigenlijk beginnen de ethische bezwaren hier pas. Zo wordt met deze techniek de morele druk op de toekomstige ouders erg groot om deze achtste cel ter beschikking van stamcelkweek te stellen. Er wordt immers veel moeite gedaan om een zwangerschap teweeg te brengen, waarvoor veel onderzoek gedaan is. De stamcellen kunnen weer gebruikt worden om onderzoek mogelijk te maken waarmee andere paren geholpen kunnen worden. Wie kan dit weigeren?

Het afstaan van restembryo's kan wellicht nog iets gemakkelijker geweigerd worden, omdat deze embryo's potentiële kinderen zijn. Een stamcel daarentegen zal nooit een mens kunnen worden. Deze achtste cel wordt dus een makkelijk te verkrijgen nieuwe grondstof voor onderzoek. En daar is het ACT om te doen want iedereen schijnt op zoek te zijn naar deze onsterfelijke stamcel. Is het ethische probleem niet juist waarom iedereen zo graag deze stamcellen wil hebben? Welke rol moet stamceltechnologie spelen in het ontwikkelen van betaalbare, toegankelijke en goede zorg voorzieningen?

Bovendien is het argument dat er geen enkele cel het leven hoeft te laten niet terecht. Wat gebeurt er namelijk met deze cel? De onderzoekers beloven ons dat de cel eindeloos kan delen, en dus eeuwig blijft leven. Maar deze cellen worden natuurlijk niet voor niets gekweekt. Ze zullen gebruikt en verbruikt worden in allerlei onderzoek. Onderzoek waarvoor de oorspronkelijke donoren van de stamcel geen toestemming hebben gegeven en geen inzicht in hebben. Ongetwijfeld zullen deze cellen uiteindelijk toch in de prullenbak belanden.