Nieuws

Home

Search!

Biopolitiek Nieuwsbrief

[Biopolitiek] Volledig

Teksten

Genomics
Nanotechnologie
Voortplantingstechnologie
Transplantatie
Biomateriaal
Bio-ethiek
Genetische verbeteringstechnologie
Euthanasie
'Over'bevolking
Biologisch determinisme
Mens & Machine
Marktwerking in de zorg
Bedrijven
Akties

Werkplaats Biopolitiek

Over Werkplaats Biopolitiek

Verder lezen

Kalender
BioBrief, oude uitgaven
Biotechnologie archief NoGen
Helix publicaties
Recensies
Links

Discussie

Mail ons

Archives

01 Jan - 31 Dec 2007
01 Jan - 31 Dec 2006
01 Jan - 31 Dec 2005
01 Jan - 31 Dec 2004
01 Jan - 31 Dec 2003

Colofon

Werkplaats Biopolitiek
Burgtstraat 3
6701 DA Wageningen
tel.: 0317 - 423588
fax: 0317 - 450144
info(at)biopolitiek.nl

De inkomsten van de werkplaats bestaan voornamelijk uit giften. Wij kunnen uw steun erg goed gebruiken. Giften kunt u storten op:
giro: 1729278
van NoGen in Wageningen.

Aftrekbaar van de belasting zijn giften aan de stichting Diskussie over Biotechnologie (stg DOB), de rechtsvorm waar Werkplaats Biopolitiek onder valt. Het gironummer van stg DOB, eveneens in Wageningen, is 3087127.

Werkplaats Biopolitiek is een onderdeel van het Politiek Infocentrum Wageningen. Andere groepen die er werkzaam zijn zijn: het inheemse volkeren archief 'de Ekster en de Olifant', 'illegalen' ondersteuning en opvang 'Vluchtelingen Onder Dak', Biotechnologie archief NoGen en 'Werkgroep Xenotransplantatie Vraagstukken'.
Wilt u eens komen kijken, mail of bel even voor een afspraak.

Maillijst: nieuws(at)biopolitiek.nl

22 Jun '06 - 2100 W Oud & Nieuw

-----------------------------------------------------------------------------

Nieuws(at)biopolitiek.nl, nummer 68, 21 juni 2006

--------------------------------------------------------------------------------


www.biopolitiek.nl


NIEUWS

1. Intro

2. Laatste BioBrief is uit!

3. The Genographic Project: 'een reis in de genen'

4. Abonneren op deze mailinglijst?


---------------------------------------------------------------------------------

1. Intro


Zoals onze vaste lezers wel gewend zullen zijn is er weer slecht nieuws te melden. Twee zeer verschillende onderwerpen deze keer.

Met verdeelde gevoelens mogen wij de laatste BioBrief aankondigen. In tien jaar tijd hebben we 15 nummers BioBrief gemaakt en verspreid. De technologische revolutie heeft inmiddels papieren uitgaven grotendeels achterhaald, zowel qua verspreiding als wellicht qua milieu aspecten. Onze elektronische nieuwsbrief heeft een bereik dat de BioBrief al gauw met een factor vier overtreft. Met deze Biopolitiek nieuwsbrief proberen we uiteraard onze kritische houding verder vorm te geven en door te zetten.

Het tweede slechte nieuws is eigenlijk ook een beetje goed nieuws. We konden het niet laten eens iets te schrijven over een volgend plunder project, het Genographic Project. Deze neo-kolonialistische praktijk wil lichaamsmateriaal van mensen van honderden inheemse volkeren verzamelen en bestuderen. Een lichtpuntje is de overwinning van protesterende groepen om een United Nations werkgroep zover te krijgen een negatief advies aan de WHO uit te brengen over dit project. Toch moeten we de neiging allerlei biobanken op te zetten goed in de gaten blijven houden.

----------------------------------------------------------------------------------

2. Laatste BioBrief is uit!


Na tien jaar uitgeven van BioBrief stoppen we ermee. Het is al tien jaar verliesgevend, de abonnee-werving loopt erg moeizaam. Sinds eind 2003 maken we iedere twee weken een digitale nieuwsbrief met twee, soms drie, bijna altijd zelf geschreven artikelen.


Werkplaats Biopolitiek wil in het Nederlands, de meest toegankelijke taal voor de meeste mensen in Nederland, schrijven over gezondheidspolitiek en bevolkingspolitiek. Onze kritische visie rond deze onderwerpen is tamelijk uniek in Nederland. Via de digitale nieuwsbrief en de website bereiken we veel

meer mensen dan met de BioBrief.


Een tijdschrift uitgeven is geen sinecure. De vier keer per jaar die een kwartaalblad zich oplegt hebben we nooit gehaald. Met twee medewerkers is dat simpelweg niet te doen, als je ook nog een archief bijhoudt en andere zaken moet regelen. Een e-mail nieuwsbrief maken heeft als grote voordeel: Het is

goedkoop en kan dus gratis verspreid worden. Lay-outen, drukken,

abonnee-administratie en vouwen en verzenden hoeft niet meer. De gratis verspreiding is tegelijkertijd ook een nadeel: er zijn geen inkomsten. BioBrief gaf echter ook geen inkomsten omdat we te weinig aan abonnee werving deden.

Wegens tijd- en geldgebrek om daar campagnes voor te voeren. Toch hebben niet alle BioBrief abonnees een abonnement op de e-mail nieuwsbrief. Sommigen, zowel ouderen als jongeren, hebben geen internet. En.... een papieren tijdschrift in je hand leest nou eenmaal lekkerder dan van een beeldscherm.


In de tien jaar van Biobrief is er wel wat veranderd. Hoewel het allereerste artikel voorop het 0-nummer over zogenaamd erfelijk IQ onderzoek ging, schreef BioBrief de eerste jaren veel over landbouw, voedsel en dieren. Het 0-nummer kwam uit tijdens de 'strijdbare 1 mei viering' in Nijmegen in 1996, het laatste nummer precies 10 jaar later, rond het Anarchisme festival in Wageningen <www.anarchismefestival.nl> en het Nederlands Sociaal Forum in Nijmegen .


In de tien jaren hebben diverse mensen in Biobrief geschreven. Naast de vaste auteurs Herman van Wietmarschen en Jeroen Breekveldt schreven: Judith Metz, Volker Lehman, Nina Holland, Joost Jongerden, Gisela Dutting, Herman Erdtsieck, Klaartje Timmerman, Eric Krebbers, Ronja, Carla Koomen, Erik Wesselius en Luke Anderson. Rene Oudshoorn heeft jaren land de BioBrief vorm gegeven. Thomas Schlijper heeft voor mooie foto's gezorgd. Tenslotte heeft KNUST (www.extrapool.nl> de BioBrief altijd met veel aandacht voor ons gestencild.


Jeroen Breekveldt


NB. Deze laatste BioBrief is bij ons te bestellen door 4 euro over te maken op giro 1729278 van NoGen in Wageningen, o.v.v. BB.


------------------------------------------------------------------------------------------

3. The Genographic Project: 'een reis in de genen'


Op 26 mei jongstleden riep het United Nations Permanent Forum on Indigenous Issues (UNPFII) de World Health Organisation (WHO) en de Mensenrechten Commissie die onderzoek doet naar de doelstellingen van het Genographic Project, op het Genographic Project onmiddellijk stop te zetten. Het

Genographic Project ambieert het in kaart brengen van hoe mensen de wereld bevolkt hebben. Honderd duizenden DNA monsters zullen hiertoe van inheemse volkeren verzameld moeten worden.



Antropologen naar de maan

Het Genographic Project werd op 13 april 2005 gelanceerd door de National Geographic Society (bekend van het TV station en het tijdschrift met de mooie foto`s) en IBM met het doel de migratie geschiedenis van de mensheid in kaart te brengen. In tegenstelling tot het eerder op de klippen gelopen Human Genome Diversity Project (HGDP) <http://www.biopolitiek.nl/pivot/entry.php?id=72#body> is dit project volledig privaat gefinancierd. IBM's Computational Biology Center zal de computer technologie leveren voor dit 40 miljoen dollar kostende project.

Mensen kunnen tegen betaling van 100$ hun eigen DNA in sturen voor het onderzoek. Ze krijgen als tegenprestatie een 'eigen genetische reis' naar 'jouw genetische voorouder'. Met dergelijke leuzen hoopt het project extra geld binnen te halen om vervolg onderzoek naar de enorme DNA databank te kunnen verrichten.

'Wie was jouw genetische voorouder? Ontdek het specifieke pad dat van hem naar jou leidt ? de ultieme geschiedenis van de mens, zoals het in onze genen geschreven is,' zo adverteert de website van het Genographic Project. Hoofdsponsor Waitt Family Foundation stelt het internationale team van onderzoekers in staat wereldwijd 10 centra op te richten voor het verzamelen en bestuderen van meer dan 100.000 DNA monsters.

Projectleider Spencer Wells noemt dit project 'de raket naar de maan voor de antropoloog'. 'Ons DNA draagt een verhaal dat door iedereen gedeeld wordt. De komende 5 jaar zullen we dit verhaal, dat dreigt te verdwijnen door de sterk toegenomen migratie en vermenging van mensen, ontcijferen.' De IBM website meldt trots dat zij de grootste database van genetische informatie over populaties die ooit is samengesteld zullen bezitten. 'Deze database is een onvoorstelbare schat aan informatie voor historici, genetici en antropologen', aldus IBM.


Boycot National Geographics!

Meer dan 30 mensen protesteerden tijdens de twee weken durende bijeenkomst van de United Nations Permanent Forum on Indigenous Issues (UNPFII). Ze spraken hun zorgen uit over de uitbuiting van inheemse volken door het project. Er werd meermaals opgeroepen tot het boycotten van alle National Geographics producten.

Daarnaast werd steun betuigd aan de oproep het project onmiddellijk te stoppen, die door deelnemers aan de bijeenkomst binnen uitgesproken zou gaan worden. Op 20 mei nog hadden enkele leiders van inheemse groepen een ontmoeting met vertegenwoordigers van het Genographic Project en haar moeder organisatie de National Geographic Society (NGS), waarin ze hun sterke afkeur kenbaar maakten.

De Indigenous Peoples Council on Biocolonialism (IPCB) bood Spencer Wells een petitie aan, ondertekend door meer dan 850 inheemse naties, organisaties, groepen, individuen en andere steunbetuigers. Ook in deze petitie werd gevraagd het project te stoppen.

Het IPCB werd in 1993 opgericht om het HGDP te bestrijden <http://www.biopolitiek.nl/pivot/entry.php?id=71#body>, en houdt zich bezig met onderwijs en technische ondersteuning van inheemse mensen ter bescherming van hun biologisch materiaal, culturele integriteit, kennis en collectieve rechten.

Debra Harry, bestuurder van de IPCB, ziet deze UNPFII bijeenkomst als een overwinning: 'Het gewicht van een UN aanbeveling zou de NGS er toe moeten bewegen de voortzetting van hun project te heroverwegen. Toen het UNESCO Internationale Bioethiek Comite het Human Genome Diversity Project niet steunde, duurde het niet lang voordat het programma ten einde kwam' (Harry, 2006).


Genetische kennis of inheemse kennis?

'Het ligt voor de hand dat dit project nieuwe theorieën over onze herkomst naar voren zal brengen die onze eigen kennis over onszelf zullen tegenspreken. Er kan geen claim worden gedaan op welk begrip de juiste is, wat zal resulteren in een botsing van kennissystemen. Bovendien kunnen er ernstige politieke

consequenties getrokken worden uit een zogenaamde 'wetenschappelijke' stelling dat inheemse mensen toch niet 'inheems' zijn in het gebied waar ze leven, maar recente migranten blijken te zijn. Dit raakt het hart van de rechten van inheemse mensen, die gebaseerd zijn op ons collectieve recht van zelf-beschikking als mensen, wat valt onder de internationale rechten van de mens,' legt Debray Harry uit.

Terwijl het genetische kennissysteem inheemse volkeren tracht te definiëren in termen van genen, doen inheemse volkeren dit anders. Zij zien het als hun recht, zelf te kunnen bepalen wie er wel en wie niet tot hun groep behoort.

Verschillende inheemse groepen kunnen juist tradities hebben van onderlinge uitwisselingen van partners. Voor hen zijn het politieke en culturele aspecten die bepalen wie ze zijn, en niet de genen.


Test voor inheemse identiteit problematisch

Meningen kunnen verschillen over of een inheemse identiteit genetisch dan wel cultureel bepaald zou moeten worden. Echter is het überhaupt wel mogelijk om het behoren tot een inheemse groep vast te stellen met DNA testen? De Indigenous Peoples Council on Biocolonialism (IPCB) stelt dat er verschillende bezwaren kleven aan de huidige methoden om de identiteit van Native Americans vast te stellen. Het is een illustratief voorbeeld.

Wetenschappers zouden vijf marker genen hebben gevonden voor Native Americans. Deze genen liggen allen op het mitochondriaal DNA. Mitochondrien zijn kleine energie fabriekjes die in iedere lichaamscel aanwezig zijn. Deze mitochondrien worden altijd in de eicellen van de moeder naar haar kinderen overgedragen. Er vindt nooit DNA uitwisseling plaats in de mitochondrien waardoor dit DNA dus eeuwen lang constant gebleven zou kunnen zijn. Deze eigenschap gebruiken wetenschappers om na te gaan wie hetzelfde mitochondriaal DNA hebben, en dus verwant aan elkaar moeten zijn.

Het grote bezwaar van deze manier van denken is dat er vele verwantschappen niet gevonden kunnen worden. Er wordt namelijk slechts naar een verwantschapslijn gekeken, die van moeder op dochter, op dochter, op dochter, etc. Stel dat we kijken naar 8 grootouders van iemand. Als de moeder van de moeder van deze persoon niet native zou zijn, dan wordt deze persoon door deze test ook als niet native gezien, zelfs wanneer de 7 andere grootouders wel native zouden zijn. Sterker nog, zouden we kijken naar 32 groot, groot overgrootouders van iemand, dan zou wederom een niet native groot, groot overgrootmoeder betekenen dat de persoon als niet native wordt bestempeld, ook al zijn zijn of haar 31 andere voorouders wel native. Deze test zal dus een heleboel mensen onterecht als niet native bestempelen.

Een tweede bezwaar zijn de tekortkomingen van de markers zelf. De markers zijn niet op alle native Americans getest. Hierdoor is de kans groot dat veel native Americans deze markers gewoonweg niet hebben, en dus door te test als niet native worden bestempeld.

Als derde bezwaar kan nog opgevoerd worden dat er ook mensen zijn buiten America die deze markers hebben. Zo zijn verschillende van deze markers gevonden bij mensen in Turkije, Zuid Azie en Zuid Europa. Een van de markers, een 9 baseparen deletie, werd zelfs bij alle Samoanen gevonden.


Genographic projectleider Spencer Wells heeft haast. Hij is bang om de mogelijkheid kwijt te raken nog eenmaal een 'snapshot' van de menselijke geschiedenis te nemen. Door toenemende migratie en vermenging van mensen zou deze mogelijkheid verdwijnen. Mensen die deel zijn van inheemse volken delen dit belang niet, en zien het project als een bedreiging voor hun cultuur en tradities. Na het HGDP lijkt het Genographic Project slechts een nieuwe poging om DNA materiaal van honderdduizenden mensen te verzamelen voor grootschalig wetenschappelijk onderzoek. Gelukkig zijn er mensen die protest laten horen en succes boeken in de strijd tegen deze vorm van Biokolonialisme.



Herman van Wietmarschen


Websites:

http://www3.nationalgeographics.com/genographic

http://www.ibm.com/ibm/ibmgives/news/genographic.shtml

http://ipcb.org


Bronnen:

Harry, Debra (2006), United Nations recommends halt to Genographic Project, persbericht

Butler, Tina (2005), 'Genographic Project stirs controversy', Mongabay.com, http://news.mongabay.com/2005/0509-tina_butler.html


--------------------------------------------------------------------------------

4. Abonneren op deze mailinglijst?


U kunt zich kosteloos abonneren op deze lijst door een mailtje te sturen naar nieuws(at)biopolitiek.nl. We zullen ongeveer een maal per twee weken een mailtje versturen met verzameld nieuws. Het verspreiden van informatie op deze lijst is voorlopig voorbehouden aan Werkplaats Biopolitiek. We zijn altijd geinteresseerd in reacties, deze kunnen gestuurd worden naar nieuws(at)biopolitiek.nl. Bovendien ontvangen we graag aankondigingen, berichten en voorstellen voor werkprogramma's voor de nieuwslijst (Vooralsnog willen wij bekijken welke we via de nieuwslijst verspreiden).


Suggesties voor andere mensen en of organisaties die geinteresseerd zouden kunnen zijn in deze maillijst zijn van harte welkom.


Afmelden kan door een mailtje te sturen naar nieuws(at)biopolitiek.nl o.v.v. 'afmelden'.


Onderwerpen van de vorige uitgaven van de nieuwsbrief [Biopolitiek] zijn te zien op: http://www.biopolitiek.nl/pivot/archive.php?c=Biopolitiek en waren onder andere:


60. Betreed het strijdtoneel

61. Robots of eicellen tegen vergrijzing

62. Slikken; hoe ziek is de farma-industrie?

63. `We have a dream too'

64. 'eigen verantwoordelijkheid'

65. Workshops op NSF

66. Cultuur van de armoede?

67. Grenzen aan genezen