Nieuws

Home

Zoek!

Biopolitiek Nieuwsbrief

[Biopolitiek] Volledig

10 Apr '08 - [Biopolitiek 100] Verandering
30 Dec '07 - [Biopolitiek 99] Bevolking: probleem of oplossing
14 Nov '07 - [Biopolitiek 98] Chinese geneeswijzen & beloning voor organen
03 Nov '07 - [Biopolitiek 97] Het etnisch lichaam voorbij
01 Okt '07 - [Biopolitiek 96] Technologie-gesprekken
07 Sep '07 - Leven maken

Teksten

Genomics
Nanotechnologie
Voortplantingstechnologie
Transplantatie
Biomateriaal
Bio-ethiek
Genetische verbeteringstechnologie
Euthanasie
'Over'bevolking
Biologisch determinisme
Mens & Machine
Marktwerking in de zorg
Bedrijven
Akties

Werkplaats Biopolitiek

Over Werkplaats Biopolitiek

Verder lezen

Kalender
BioBrief, oude uitgaven
Biotechnologie archief NoGen
Helix publicaties
Recensies
Links

Discussie

Mail ons
28 Dec '04 - Discussiepagina

Archieven

01 Jan - 31 Dec 2011
01 Jan - 31 Dec 2007
01 Jan - 31 Dec 2006
01 Jan - 31 Dec 2005
01 Jan - 31 Dec 2004
01 Jan - 31 Dec 2003
01 Jan - 31 Dec 2002
01 Jan - 31 Dec 2001
01 Jan - 31 Dec 2000
01 Jan - 31 Dec 1999
01 Jan - 31 Dec 1998
01 Jan - 31 Dec 1997
01 Jan - 31 Dec 1996
01 Jan - 31 Dec 1995
01 Jan - 31 Dec 1994

Colofon

Werkplaats Biopolitiek
Burgtstraat 3
6701 DA Wageningen
tel.: 0317 - 423588
fax: 0317 - 450144
info(at)biopolitiek.nl

De inkomsten van de werkplaats bestaan voornamelijk uit giften. Wij kunnen uw steun erg goed gebruiken. Giften kunt u storten op:
giro: 1729278
van NoGen in Wageningen.

Aftrekbaar van de belasting zijn giften aan de stichting Diskussie over Biotechnologie (stg DOB), de rechtsvorm waar Werkplaats Biopolitiek onder valt. Het gironummer van stg DOB, eveneens in Wageningen, is 3087127.

Werkplaats Biopolitiek is een onderdeel van het Politiek Infocentrum Wageningen. Andere groepen die er werkzaam zijn zijn: het inheemse volkeren archief 'de Ekster en de Olifant', 'illegalen' ondersteuning en opvang 'Vluchtelingen Onder Dak', Biotechnologie archief NoGen en 'Werkgroep Xenotransplantatie Vraagstukken'.
Wilt u eens komen kijken, mail of bel even voor een afspraak.

Maillijst: nieuws(at)biopolitiek.nl

-->

29 Mei '06 - 2110 W Cultuur van de armoede?

Met het boek 'Leven aan de onderkant', van de Britse psychiater Theodore Dalrymple, kreeg het debat over de verzorgingsstaat in Nederland een nieuwe impuls. Het debat over vergrijzing weet het nog niet te verdringen, maar Dalrymples anecdotisch boek over de onderkant van de samenleving die zou volharden in asociaal en crimineel gedrag zaagt hard aan de poten onder de verzorgingsstaat.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2006 stonden de voedselbanken, armoede en verhoging van de uitkeringen in de belangstelling en won 'links' de verkiezingen. Geheel onterecht volgens de aanhangers van de theorie van de cultuur van de armoede. Lijdzaamheid, geen verantwoordelijkheid nemen door de armen zelf, volgt uit een dienende overheid, meent Dalrymple. Uitkeringen zouden volop worden verstrekt, zonder dat daar eisen aan worden verbonden. Ondertussen verloedert de moderne
cultuur, waardoor ook zedelijkheid achterwege blijft. Het gevolg: een zootje onverantwoordelijke en gedegenereerde Britten bevolkt de wijken, neukt er daar lustig op los, en verlaat de vrouwen doorgaans tijdens of vlak na de zwangerschap. Volgens Dalrymple is het meer regel dan uitzondering dat alleenstaande moeders kinderen van twee of meer verschillende mannen opvoeden, zonder daar enige financiële of andere steun van de mannen bij te krijgen. Die kinderen groeien doorgaans op voor galg en rad, aldus Dalrymple, wat de problemen alleen nog maar erger maakt.


Sociaal-darwinisme


Er is een tendens om het 'eigen verantwoordelijkheid' principe te onderbouwen met anecdotes over onverantwoordelijke armen. En met theorien die soms verdacht veel lijken op het sociaal-darwinisme van eind 19-de eeuwers als Herbert Spencer (1820-1903), een van de eerste sociaal-darwinisten. Zij bepleitten een praktische boykot van sociale en medische ondersteuning van de armen, zieken en zwakken uit de arbeidersklasse. Door 'natuurlijke selectie' en laissez faire (vrije markt) zouden de sterksten komen bovendrijven. Dit paste bij de
economische ontwikkelingsstand van het vrije concurrentie kapitalisme. Enthousiast ontvingen leidende industrielen als Rockefeller en Krupp in die tijd Spencers theorie. Die leverde immers prima modellen voor de rechtvaardiging van bestaande machtsverhoudingen, van sociale ongelijkheid en 'rassensuperioriteit'. Rockefeller, de baas van Standard Oil (Esso, Mobil, Chevron) kreeg het zelfs uit zijn mond zijn oliemaatschappij 'het product van natuurwetten' te noemen. 'wetten die men niet zonder groot gevaar in twijfel kan trekken'. (Zipfel) Dat deed de opkomende socialistische beweging en organisatie van arbeidersters, vrouwen en zwarten juist wel. Laissez faire werd onbruikbaarder en een 'wetenschappelijke' onderbouwing van de ongelijkheid en de strijd om het bestaan ontstond: de eugenetica. Francis Galton ontwierp die term en gebruikte het klasse gericht. Mensen uit de vrije beroepen en de industriele klasse (waartoe leden van Galtons familie zelf behoorden) zag hij als het meest waardevolle segment van de maatschappij. Onderaan plaatste Galton de criminelen, paupers, 'nietsnutten', en de allerlaagst betaalden. Daartussen in bevond zich de grote groep geschoolde handwerklieden, kantoorklerken, kleine winkeliers en en nette arbeiders. Het doel van de eugenetica moest nu zijn de 'waardevolle' burgers een nummeriek

overwicht te geven op de 'inferieure elementen'. Voortplanting van de eersten stimuleren, voortplanting van de laagste groep tegengaan was het devies. (Helix, 1993) Zo ver terug is Nederland niet, hoewel voorstellen van Leefbaar Rotterdam wethouder Anker om Antilliaanse tienermoeders gedwongen te laten aborteren en Ayaan Hirsi Ali`s (VVD) voorstel voor 'bevolkingspolitiek' tegen radicalisering in de richting komen.

'Zeden en gewoonten'


Dalrymple en Nederlandse conservatieve, sociaal-darwinistische en zelfs liberale aanhangers van zijn theorie van 'cultuur van de armoede' schetsen naargeestige beelden van mensen aan de onderkant van de samenleving. 'Mensen in probleemwijken als de Graafsewijk in Den Bosch werken niet, ze worden door de verzorgingsstaat 'gepamperd'. Zij zouden leven in een 'cultuur van de armoede'. 'Hangjongeren, chronisch werkelozen en anderen die overlast veroorzaken of niet voor zichzelf kunnen of willen zorgen, worden beloond met subsidies en hulpprojecten. Onverantwoordelijk gedrag loont, waardoor er vanzelf steeds meer van komt. Volgens de Britse arts en psychiater Theodore Dalrymple is onze beschaving in verval, waardoor onverantwoordelijk gedrag moreel steeds acceptabeler wordt.' (HP De Tijd) Andreas Kinneging, oprichter van de conservatieve denktank Edmund Burke Stichting, weet in de Trouw bijlage Letter & Geest armoede aan een 'cultuur van de armoede'. Iedereen zou Dalrymples boek moeten lezen zegt Kinneging. 'In elk geval lijkt me duidelijk dat armoede niet verdwijnt door uitkeringen te verhogen. Want het is niet alleen een geldkwestie. Het gaat ook om zeden en gewoonten. Dat was in de jaren zestig al zo. De mensen die het diepst in de ellende zaten, bleken een extreme oriëntatie op het heden te hebben. Ze keken niet vooruit. Ze misten een gebrek aan deugden als discipline, matiging, zelfopoffering. Dat is de blinde vlek.' , aldus de rechtsfilosoof, die vooral bekend is om zijn pleidooi voor het herstel van deugden als grondslag voor de samenleving. 'Je hoort nog overal hoe mensen hameren op 'rechten'. Je hoort nog steeds de zelfinterpretatie 'dat het mij overkomt , dat ik er niets aan kan doen'. We moeten het hebben over de reden dat mensen in de bijstand zijn geraakt.' (Kinneging 2006) Echtscheiding is zo`n reden volgens de neo-conservatief. 'Moet het niet veel eerder gaan over de grote toename van het aantal eenoudergezinnen?' Dé oplossing heeft Kinneging, voormalig tekstschrijver van voormalig VVD leider Frits Bolkestein, niet. Kandidaat-lijsttrekker Rutte van de VVD zet de klachten over 'cultuur van de armoede' het liefst direct om in beleid. Hij wil de bijstandswet sluiten voor iedereen die niet arbeidsongeschikt is. Hierover moeten in de komende kabinetsformatie afspraken worden gemaakt. "We sleuren iedereen de arbeidsmarkt op. Om te beginnen krijgen jongeren tot 27 jaar géén bijstand meer. Uiterlijk over vier jaar sluiten we de bijstandswet voor iedereen die niet arbeidsongeschikt is, want dan is er letterlijk werk voor iedereen". Tegen lonen ver onder het minimumloon wel te verstaan: 'Voor maatschappelijk nuttig werk ontvangen ze de helft tot 70 procent van het minimumloon: 50 euro per dag. Zo haal je die mensen uit de cultuur van achteroverleunen.' (Rutte 2006). Rutte lijkt niet te weten waarover hij het heeft als hij 50 euro per dag noemt als beoogde verdiensten; dit zou uitkomen op duizend euro per maand en dat is geen 50 % van het minimumloon, zoals hij bepleit, maar bijna 100%. Wellicht kan Rutte zich niet voorstellen dat mensen van minder dan 50 euro per dag leven. De apocalyptysche voorstellingen van Dalrymple en zijn aanhangers doen trouwens toch wat onrealistisch aan nu de verzorgingsstaat verschrompelt en Rutte zonder enig protest van belanghebbenden 'iedereen de arbeidsmarkt kan opsleuren'.
Desondanks wordt het beeld geschetst van een onderklasse die 'hamert op rechten' en gedompeld is in een cultuur van de armoede. Een armoede cultuur is echter nog nooit in Nederland aangetoond, zegt Paul Kok, leraar geschiedenis en in 2000 gepromoveerd op 'Burgers in de bijstand'. De stelling dat armoede wordt veroorzaakt door ongedisciplineerd gedrag is elitair en onhoudbaar volgens hem. (Kok, 2006)


'hun broek leren ophouden'


Letter & Geest is een broedplaats voor de conservatieve revolutie waar zelfs regelrechte sociaal-darwinisten als Pamela Hemelrijk en Marcel Roele hun gedachtegoed kunnen spuien. Laatstgenoemde sprak op het Pensioenvisiecongres 2006 van Delta Lloyd, met de voor hem uitgelezen titel 'Survival of the fittest' (delta Lloyd, 2006). Roele etaleert zijn haat tegenover 'zwakkeren' soms genadeloos. Waarom worden gehandicapten eigenlijk in leven gehouden, vraagt hij zich af: "Een ziek of gehandicapt dier roept bij zijn soortgenoten
vaak afkeer en agressie op. Volgens de darwinist Howard Bloom, die Roele instemmend citeert is dat een biologisch functionele reactie: het elimineren van de patiënt is goed voor de volksgezondheid omdat daarmee het risico op een epidemie wordt verkleind. Bovendien bezit de patiënt het stigma van de loser en met zo iemand wil niemand iets te maken hebben. In sommige menselijke samenlevingen is wreedheid tegen invaliden normaal, in andere zorgzaamheid. Mensen verschillen wat dat betreft niet van dieren." Volgens Roele geldt
uiteindelijk: "Hoe beter de medische zorg, hoe ongezonder de mens". Hij vindt solidariteit tegennatuurlijk en daarom moeten de armen zelf "hun broek leren ophouden". Kritiek op het kapitalisme zou zijn als kritiek op de natuur: onzinnig. Zelfs de kapitalistische natuurvernietiging zou natuurlijk zijn, omdat "de mens" van nature niet geneigd zou zijn "om collectieve hulpbronnen verantwoordelijk te beheren" (Krebbers, 2004). Pamela Hemelrijk schreef in Letter & Geest haar 'anti-socialistisch manifest'
waarin ze feodalisme en socialisme op een hoop gooide: 'beide systemen legaliseren dat de ene bevolkingsgroep wordt leeggemolken uit naam van de andere. Het zijn loten van dezelfde stam, met dien verstande dat ze elkaars spiegelbeeld zijn: bij het feodalisme parasiteerde een klein groepje nietsnuttende rijken op een kolossaal leger produktieve armen; bij het
socialisme parasiteert een kolossaal leger nietnuttende armen op een klein groepje produktieve rijken. Maar die dwang, die hebben beide systemen gemeen, en ze zijn dan ook gedoemd te falen'. Socialisme (of het zich nou communisme noemt, of zich verschuilt achter de bedrieglijke term sociaaldemocratie; het komt allemaal op hetzelfde neer, laten we wel wezen) is niets anders dan feodalisme, maar dan op zijn kop gezet. De Metro columniste en 'Pim' aanhanger onderscheidt geen klasse maar ziet 'de harde werkers en de lijntrekkers'. Hard
werken loont volgens haar niet door het 'kannibalistische systeem', dat solidariteit heet. 'Zelfs VVD-ers en CDA-ers schermen voortdurend met de term ?solidariteit?. Die is heilig, en er mag niet aan worden getornd. Terwijl het gewoon een eufemisme is voor afpersing, laten we wel wezen'. 'Het socialisme is een perverse ideologie omdat zij gebaseerd is op de zelfopoffering van het individu. De sterkeren hebben de morele plicht de zwakkeren te onderhouden, daar komt het op neer. Zij moeten offers brengen voor hun medemens en hun leven in dienst stellen van hun medemens. Dit kan uiteraard niet worden verwezenlijkt zonder dwang, want de vrijwilligers staan dan niet in de rij' weet Hemelrijk.
Die hele zwakzinnige leer is in strijd met een fundamentele natuurwet, namelijk het overlevingsinstinct van de mens. ' Meer geld wordt 'afgeperst' voor 'onderwijs, openbaar vervoer, gezondheidszorg, politie, ze kampen allemaal met tekorten en de bijstandstrekkers leven nog steeds op de armoedegrens. Om niet te spreken van de honderdduizenden armen die we recentelijk uit het buitenland hebben geïmporteerd! Kijk toch eens hoe slecht die eraan toe zijn! Die zestig procent van uw inkomen die wij u jaarlijks afpersen is niet toereikend! U moet nog meer offers brengen! O, bent u daar niet toe bereid? Dan bent u een gewetenloze egoïst. Een minderwaardig mens. Schaam u! Deze morele chantage is de grote kracht van het socialisme', aldus Hemelrijk in haar tirade die ze anti-socialistisch manifest noemt.


minachting

Hemelrijk legt een minachting, om niet te zeggen haat aan de dag voor armen en zwakkeren. Enige vergoelijking gunt ze hen nog omdat ook CDA en VVD zo dom zijn op solidariteit te vertrouwen. Maar juist haar manier van ophemelen van de 'hardwerkende' tegenover de 'improductieve' en haar verwijzing naar 'een fundamentele natuurwet, namelijk het overlevingsinstinct van de mens' komen dicht in de buurt van sociaal-darwinisme, het recht van de sterkste. Het kan er bij Hemelrijk kennelijk niet in dat mensen geen egoistische schepsels hoeven zijn die als doel hebben zoveel mogelijk rijkdom voor zichzelf te vergaren. Haar oorlog van allen tegen allen ? en in de praktijk van de rijken tegen de armen ? is voor velen een ramp en is bovendien onnodig. Het is beslist mogelijk de economie zo in te richten dat iedereen op de wereld (zichzelf) van minstens de basisbehoeften kan voorzien. Helaas is de cultuur van de hebzucht dominant.
Hebzucht is goed en zwak zijn is verwerpelijk, dat is het ethisch klimaat dat we inademen volgens de Britse filosoof Simon Blackburn. Hij zegt: 'Een belangrijk neoconservatief uitgangspunt is dat mensen sterk moeten zijn. Voor de zwakkere is in hun wereldbeeld geen plaats. Dat is een fascistisch idee. Sterk zijn staat gelijk aan economisch succesvol zijn Maar omdat we een competetief systeem hebben kan per definitie niet iedereen succesvol zijn. Ik zie een toenemende tendens om armen en behoeftigen te beschouwen als sociale vervuiling. Men ergert zich aan mensen die gebruik maken van sociale voorzieningen, men ergert zich aan zwervers. Dat is echt fascisme'. (Blackburn 2004)

Jeroen Breekveldt
Rutte wil bijstand afschaffen voor iedereen die kan werken, 11 april 2006
http://www.nu.nl/news/710843/11/Rutte_wil_bijstand_afschaffen_voor_iedereen_die_kan_werken.html

Kok, Paul: 'Cultuur van de armoede': een rijkeluis idee, Trouw Podium, 12 april
2006
Kinneging, Andreas: 'Armoede / Soms is gedrag de oorzaak', Trouw 8 april 2006
http://www.trouw.nl/deverdieping/overigeartikelen/article276069.ece/Armoede_Soms_is_gedrag_de_oorzaak

Krebbers, Eric: 'De chimpanseepolitiek van Marcel Roele', 2004 De Fabel van de
illegaal 65/66, zomer 2004, http://www.gebladerte.nl/11027f65.htm

Delta Lloyd, 2006 :
http://www.pensioenvisie2006.nl/Survival-of-the-Fittest/?pag=27

Hemelrijk, Pamela http://www.meervrijheid.nl/index.html?ph-antisocialistisch.htm
23-1-2004

Simon Blackburn proeft het 'ethische klimaat', Filosofie Magazine nr 1, 2004

Zipfel, Gaby, Reproduktionsmedizin, Hamburg 1987, p 129

Helix, bevolkingspolitiek, deel 2, selektie en uitschakeling van 'overtolligen'
en 'onproduktieven', december 1993, p12