Werkplaats Biopolitiek

23 Aug '00 - 686 W Laat het niet over aan de experts

Green Left Weekly, 23-8-2000

AUSTRALIE - "De controverse over het in kaart brengen van het menselijk genoom wordt gegenereerd door een paar slecht geinformeerde, maar luidruchtige tegenstanders en met een paar jaar is de hele controverse over", zei minister van Justitie Michael Kirby onlangs op een forum discussie over de gevolgen van genetische technologien voor mensenrechten, georganiseerd door the Young Lawyers' Forum. Niet veel mensen op het Forum "Community participation in genetics and law", werden erdoor overtuigd.

Kirby sprak zich uit tegen een "simpele" benadering van rechten, toen hij iemand uit het publiek tegensprak die vond dat genetische manipulatie een neo-koloniale poging is om mensen, met name inheemse bevolkingen, te onteigenen van het virtuele gebied dat het menselijk genoom wordt genoemd. Bedrijven krijgen toegang tot en rechten op geavanceerde data en leken ontbreekt bekwaamheid om deze te begrijpen of te gebruiken, legde de man it het publiek uit.
Vanaf het podium waarschuwde Kirby dat Australisch onderzoek achterop raakt als genetische technologie beperkt wordt. Hij maakte geen enkel onderscheid tussen onderzoek en commercialisering ervaneen aanval op commerciele mogelijkheden zou onvermijdelijk anti-onderzoek zijn, aldus Kirby.
Een ander lid va het forum, Dr Michael Carey, docent ethiek aan de faculteit van verpleging aan de University of Technology in Sydney, sprak daarentegen over de druk die de markt kan uitoefenen met schendingen van mensenrechten als gevolg. Zou een bedrijf niet claimen dat het het recht is van aandeelhouders om gezonde werknemers in dienst te nemen, vroeg hij uitdagend. Zou een bedrijf geen werknemers weigeren die weigeren gentherapie te ondergaan op dezelfde gronden?

Carey zette uiteen hoe machtige belangen de agenda bepalen en daarmee uitmaken wat wel en niet een ethisch onderwerp is, daarmee voorkomend dat mensen vragen naar de echte motivatie van bedrijven om genetisch onderzoek te doen. Volgens Carey heeft het geen zin om nog over ethiek te praten als commercialisering al een feit is. Kirby was duidelijk niet onder de indruk van de roep om meer en publieke participatie in de discussie over geneticaonnodig, zo ordeeelde hij. Het nivo van het debat is zo geavanceerd, door de ingewikkeldheid van de zaak, zei Kirby, dat zelfs de slimsten onder ons, zelfs Kirby zelf niet, konden hopen om deel te nemen in de discussie.
Forum lid Dr Kristine Barlow-Stewart, anders dan Kirby een expert, vocht dit onmiddelijk aan. Haar eigen onderzoek toonde juist dat leken verrassend goed geinformeerd waren over genetica en het human genome project, zei de erfelijkheidsadviseur bij Human Genetics Society of Australasia, tevens directeur van het Genetics Education Program. Helaas, zo zei ze, betekent goed geinformeerd zijn niet dat je meedoet in de discussie. Barlow-Stewart riep op tot meer fora voor publiek debat en bekritiseerde sterk het slome tijdschema van het parlementair onderzoek.

Hetzelfde argument "relax en laart het over aan de experts" werd door de overheid gebruikt om critici van genetisch gemanipuleerd voedsel de mond te snoeren. Net als toen zegt de overheid dat gentechnology reeds een uitgemaakte zaak is en dat mensen de controverse spoedig vergeten zullen zijn.
In het geval van gentechvoedsel was de wens de vader van de gedachte, zo blijkt uit het feit dat vele grote voedselbedrijven (Novartis, McDonalds, BurgerKing) na acties van actiegroepen besloten hebben gentech uit hun voedselproducten te weren.
Centraal in deze strijd stond de afwijzing van monopolies door grote bedrijven in de voedselproductieketen.
Stel je de strijd voor tegen monopolies van grote bedrijven op ons eigenste zelf?

Vertaald door Jeroen Breekveldt