| § ¶Geavanceerde nano-pil spoort goedkoper kanker op?
In twee dagen zeer verschillende berichten over kanker en nanotechnologie.
Aan de afdeling nanotechnologie van de Universiteit Twente wordt een 'geavanceerde technopil' ontwikkeld om sneller kanker op te sporen. Toxicoloog Paul Borm waarschuwt in een interview met NRC Handelsblad juist dat bedrijven voorlopig geen lange koolstof nanobuisjes in hun producten moeten gebruiken.
[meer...]| § ¶"Nanobuisjes in producten oorzaak ontsteking"
NRC 16 augustus 2008 heeft een interview met een toxicoloog over nanobuisjes
Bedrijven moeten voorlopig geen lange koolstof nanobuisjes in hun producten gebruiken. Uit onderzoek blijkt dat buisjes van langer dan vijftien micrometer een ontsteking veroorzaken die lijkt op het beginstadium van asbestkanker.
| § ¶GroenLinks wil nano-producten weren
ANP bericht op NRC website
Den Haag, 24 juli. GroenLinks is bezorgd over mogelijke gevaren van nanotechnologie. Zolang onduidelijk is wat de effecten kunnen zijn van stoffen die op minuscuul formaat worden verwerkt in bijvoorbeeld voedingsmiddelen, kleding of cosmetica, moet volgens Tweede Kamerlid Kees Vendrik van GroenLinks de Voedsel- en Waren Autoriteit (VWA) nano-producten weren.
| § ¶FNV wil meer openheid over ‘geheimzinnige’ nano-technologie
Geheimzinnigheid van het bedrijfsleven staat een publiek debat over de voor- en nadelen van nano-technologie in de weg.
Die conclusie trekt FNV-federatiebestuurder Leo Hartveld in een openingsspeech voor een studieconferentie van het Europees Vakverbond (EVV) in Amsterdam over het omgaan van werknemers met chemische stoffen. "Schijnbaar is er veel te verbergen,” aldus Hartveld.
[meer...]| § ¶Nano gevaar symbool ontwerp wedstrijd
ETCgroup organiseert een ontwerp wedstrijd voor een nano gevaren symbool. Ontwerpen kunnen via de website van ETCgroup worden ingediend. Sluitingsdatum is 8 januari 2007. Dus wees er snel bij!
Lees hieronder de engelstalige aankondiging van de wedstrijd;
| § ¶Intelligent hout
In april vond in de VS de eerste conferentie over nanotechnologie en haar toepassingen voor de hout industrie plaats. Er werd over een veelheid an onderwerpen gepraat, waronder: "Bioinspired Nanotechnology: Green Chemistry and Sustainable Manufacturing," "Opportunities for Nanotechnology in Advancing Agenda 2020 Technology Platforms Panel," "What Else Might You Do With Nanofibrillar Cellulose Besides Make Nanocomposites?," "Advancing the Forest Biorefinery," "New Production Method for Nano Silica Sol and its Application for Papermaking," "Preparation of Biosilica-Enriched Filler and its Use in Nano-Particle Retention System," "Potentials and Avenues for Nanotechnology in Canadian Wood Products," "Forest Products Industry Nanotechnology Workshop Report European Perspective: NanoForest," en "Application of Nanotechnology in Pulp and Paper in Japan."
Een van de besproken toepassingen was intelligent hout, hout waarin nanosensoren zijn gebouw die allerlei eigenschappen kunnen meten. Gregor Wolbring schreef een column over de ontwikkelingen op het gebied van 'nanoforestry'.
| § ¶Toxische nanodeeltjes
Amerikaanse onderzoekers hebben schadelijke effecten van nano-koolstofbuisjes en nano-uien (buckyballs met een omhulsel) aangetoond. In experimenten bleek de blootstelling van cellen aan dergelijke deeltjes te leiden tot veranderingen in genexpressie en verstoring van biomoleculaire processen in de cel. Die verstoring kon worden gerelateerd aan apoptose (celdood), vertraging van de celcyclus, veranderingen in het cellulair transport en infecties.De studie, die is uitgevoerd door het Lawrence Berkeley National Laboratory, de Universiteiten van Hentucky en Californië en Affymetrix, is niet de eerste die schadelijke effecten aantoont, maar wel de eerste die iets van de moleculaire mechanismen achter die effecten blootlegt. De onderzoekers maakten gebruik van een combinatie van ‘high-content imaging analysis’ en ‘high-throughput genomics’, waarbij gebruik wordt gemaakt van (vrijwel) volledig geautomatiseerde systemen voor laboratoriumhandelingen en complexe data-analyse. Met ‘high-content imaging analysis’ is het mogelijk om te volgen welke veranderingen er in levende cellen plaatsvinden.
[meer...]
| § ¶Proef met gentherapie start in VS
In het Columbus kinderziekenhuis in Ohio is op maandag 28 maart een proef gestart met gentherapie bij jongens met Duchenne.Zes jongens met Duchenne krijgen een aantal weken injecties met 'gezonde genen'. In de biceps van één arm worden de 'gezonde genen' geďnjecteerd, in de andere arm een placebo. Na verloop van tijd moet blijken of deze therapie veilig is en op lange termijn ook effect heeft en houdt.
Het gaat om een heel nieuwe therapie, waarbij gebruik wordt gemaakt van een sterk verkleind dystrofine-gen in combinatie met zogenaamde biologische nanopartikels. Deze nanopartikels moeten ervoor zorgen dat het mini-dystrofine-gen op de juiste plaats terecht komt en zijn werk kan doen. In hoeverre hier sprake zou kunnen zijn van een mogelijke behandeling van Duchenne spierdystrofie zal de komende maanden moeten blijken.
| § ¶Veroudering
Zondag 6 november hield het Rathenau Instituut een debat over veroudering tegengaan. In het zevenkoppig panel zaten een paar voorstanders van 'life-extension', maar zij konden de discussie niet domineren.Vijfendertig bezoekers telde het debat. In de video-introductie van het thema kwam de excentrieke levensverlenger Aubrey de Grey met zijn wens naar onsterfelijkheid prominent naar voren <http://www.biopolitiek.nl/pivot/entry.php?id=293#body>. Sebastian Sethe van de universiteit Sheffield poneerde in het debat de meest vergaande stellingen. Oudere mannen relativeerden zijn heilsvoorspellingen. Met voorbeelden vanuit zijn geriatrische praktijk gaf Rudy Westerdorp aan dat mensen zonder het anti-ageing spektakel ook al gestaag steeds ouder worden en langer gezond blijven. Een onderzoeker van het Hubrecht Lab stelde dat doodgaan biologisch voorgeprogrammeerd is. [meer...]
| § ¶Veroudering genezen?
'Ik hoop dat jullie het met me eens zijn dat de natuurlijke dood een schande is. In werkelijkheid is het de grootste schande van de mensheid en de geschiedenis. Nu, eindelijk, kunnen we er misschien wat aan doen. Dus laten we aan de slag gaan!' - Robert A. Freitas (1)Sommige wetenschappers denken dat alles mogelijk is. Door de snelle ontwikkelingen in de bio-medische wetenschappen en de nanotechnologie ligt onsterfelijkheid binnen handbereik. Althans, dit beweren Kurzweil en de Grey op hun websites: www.kurzweilai.net en www.gen.cam.ac.uk/sens. De Grey ontwikkelt op de afdeling Genetica van de Cambridge Universiteit een 'genezing voor veroudering'. Kurzweil ontving in 1999 de National Medal of Technology van toenmalig president Clinton. De Wall Street Journal noemt hem 'de rusteloze genie'. [meer...]
| § ¶Biomedische nanotechnologie
Een nieuw boek over Nano-technologie
biedt een overzicht van mogelijkheden en risico`s. In deze
technological fix lijkt de sociale werkelijkheid waarin de
nano-revolutie zich zou moeten ontwikkelen er nauwelijks toe te doen.
'Biomedische nanotechnologie is een vakgebied waarin nanoschaal principes en technieken worden toegepast op het begrijpen en veranderen van inerte materialen en biosystemen (niet-levende, levende en denkende) voor medische doeleinden zoals het maken van medicijnen, begrijpen van de hersenen, vervangen van lichaamsdelen, visualisatie en instrumenten voor medische ingrepen.' Met deze woorden beschrijft Mihail Roco, directeur van het Nationale Nanotechnologie Initiatief in de VS, de snel groeiende biomedische nanotechnologie in het nieuwe boek 'Biomedical nanotechnology' van Ineke Malsch.1 M. Roco, prominent nanotechnologie voorstander, kreeg de eer het inleidende hoofdstuk te verzorgen.
[meer...]| § ¶Tumult over nanotechnologie
Netvliesimplantaten, nieuwe medicijn afgifte systemen, nieuwe
diagnostische methoden en de oplossing voor kanker. Dit alles staat ons
te wachten, als we investeerders en onderzoekers in nanotechnologie
mogen geloven. Dinsdag avond organiseerde Tumult samen met het Rathenau
Instituut een debat over nanotechnologie in het Louis Hartlopercomplex
te Utrecht. Want 'U, het publiek moet ook meebepalen welke
nanotechnologie we krijgen,' stelde adviseur en wetenschapsjournaliste
Ineke Malsch in haar inleidende presentatie.
Forum deelnemer Arjen Kamphuis, zelfstandig wetenschaps adviseur,
durfde 'nog een tandje verder te denken', zoals hij zijn
transhumanistische visie uitlegt. 'Iedereen heeft straks de keuze een
lichaam te hebben zoals hij dat wil. Je kunt je haarkleur, huidskleur
en lichaamsbouw zelf kiezen. Ook komen er chips voor in de hersenen
waarmee je bijvoorbeeld in een paar minuten de Chineese taal kunt
beheersen.'
| § ¶When Nanopants Attack
On a chilly Chicago afternoon in early May, environmental
activists sauntered into the Eddie Bauer store on Michigan Avenue,
headed tothe broad storefront windows opening out on the Magnificent Mile and proceeded to take off their clothes.
The strip show aimed to expose more than skin: Activists hoped to lay
bare growing allegations of the toxic dangers of nanotechnology. The
demonstrators bore the message in slogans painted on their bodies,
proclaiming "Eddie Bauer hazard" and "Expose the truth about nanotech,"
among other things, in light of the clothing company's embrace of
nanotech in its recent line of stain-resistant "nanopants."
| § ¶Benefiet kunstveiling voor CAE groot succes
Zondag 17 april vond er in New York een kunstveiling plaats om geld in te zamelen voor de verdediging van kunst professor Steve Kurtz van het Critical Art Ensemble en humane genetica professor Robert Ferrel. De geweldige som van 167.000 dollar werd opgehaald, drie keer zoveel als in de elf maanden ervoor werd ingezameld. Toch is er nog twee tot drie keer zoveel geld nodig om Steve en Robert succesvol te kunnen verdedigen, meldt een persbericht van het CAE Defense Fund.Critical Art Ensemble is een groep artiesten, kunstenaars, filosofen en wetenschappers die op een ludieke, kunstzinnige en speelse manier de strijd aanbinden met nieuwe technologische ontwikkelingen. Zo heeft ze zich met het project 'The New Eve' verzet tegen genetisch determinisme, en de steeds
verder geneticaliserende samenleving waarin we nu leven. Ze beschrijft in haar boek 'The Flesh Machine' hoe een nieuwe eugenica zich meester zal maken van de mensheid. [meer...]
| § ¶B as in biopolitics or: when life itself becomes a resource
BUKO conferentie 5,6,7 en 8 mei over Arbeid, Biopolitiek en Kolonialisme in Hamburg (DL)www.buko.info
‘Biopolitics’ is a collective term used to describe all methods used in society to gain access to human, animal and plant life. Thus it can also be used to describe the ideological and economical appropriation and expropriation of knowledge, resources, genes, body substances and patterns of living that is taking place right now in an increasingly excessive manner: there is an immense amount of ‘biopolitical land-taking’ going on. We want to use this forum to discuss two main aspects (‘Genetic engineering, agriculture, nutrition’ and ‘Health – between market, ideology and the fight for social rights’), that are closely related in many ways, meaning that there will be a lot of cross-references and connections. In which ways and by using which means do we want to oppose the all-encompassing manner in which life is being made into a product – this is the question that will be asked in all discussions and meetings within this forum. [meer...]
| § ¶Nanodeeltjes slecht voor de longen
De Volkskrant van 26 maart jongstleden berichtte over de schadelijke effecten van nanostoffen op mensen. Er werd gekeken naar de schadelijkheid van hoeveelheden nanobuisjes die in een productieomgeving voor zouden kunnen komen. Regelgeving op het gebied van nanotechnologie is zich nog nauwelijks aan het ontwikkelen, terwijl nanoproducten al in de schappen van winkels liggen. De koolstofbuisjes waarover het onderstaande artikeltje gaat worden al in hoeveelheden van tonnen per jaar geproduceerd. ETC group berichtte jaren geleden al over aanwijzingen voor schadelijke effecten van deeltjes op nano-schaal.'Amerikaanse toxicologen vrezen dat de toenemende productie van nanomaterialen, microscopische deeltjes die worden gebruikt in cosmetica en elektronica, tot problemen gaat leiden bij arbeiders in het productieproces. Uit nieuwe studies in ratten en konijnen blijkt dat het inhaleren van zulke deeltjes, niet veel groter dan een miljoenste milimeter, leidt tot ontstekingen in de longen, schade aan DNA en verhoogde kans op bloedpropjes.
Dat is vorige week op een congres in New Orleans bekendgemaakt. Bij de experimenten werd gewerkt met doses commercieel verkrijgbare gezuiverde nanobuisjes van koolstof die realistisch zijn in een productieomgeving. Controle-experimenten met gewoon roet gaven veel minder problemen.' (Volkskrant, 23-3-2005)
| § ¶ETC Group brengt uit Down on the farm: de impact van nano-schaal technologieen op voedsel en landbouw
De ETC Group, een internationale onderzoeks en belangen organisatie
gezeteld in Ottawa, Canada, kondigt vandaag de publicatie Down on the
Farm aan, de eerste uitvoerige kijk naar welke invloed nano-schaal
technologieen zal hebben op boeren, voedsel en landbouw.
Nanotechnologie
verwijst naar de manipulatie van materie op de schaal van atomen en
moleculen, waar grootte gemeten wordt in miljardste meters en waar
quantum fysica bepaalt hoe stoffen zich gedragen. Volgens Hope Shand,
ETC Group's onderzoeks directeur: 'De komende twintig jaar zullen op
nano-schaal samenkomende technologieen een grotere invloed hebben op
boeren en voedsel dan de mechanisatie van de landbouw of de Groene
Revolutie.'
Down on the farm brengt enkele grote verassingen aan
het licht: Een handvol voedsel producten die onzichtbare en
niet-geetiquetteerde nano-schaal toevoegingen bevatten liggen al in de
schappen van de supermarkt. Daarnaast zijn er een aantal nano-schaal
materiaal bevattende bestrijdingsmiddelen commercieel verkrijgbaar en
in het milieu vrijgelaten. Nano-schaal materialen vertonen andere
eigenschappen dan dezelfde materialen op grotere schaal - en
wetenschappers zijn nu aan het ontdekken dat nano-schaal materialen
over het algemeen reactiever en beweeglijker zijn wanneer ze het
lichaam binnendringen. Er zijn slechts een handje vol toxicologische
studies gedaan. Vanwege deze bezorgdheid moet het gebruik van nieuwe
nano-schaal materialen geleid worden door het Precautionary Principle.
' Door het toelaten van nanotech voedsel en landbouw producten op de
markt in afwezigheid van publiek debat en regelgeving, zullen overheden
en de industrie mogelijk een nieuw en feller debat ontketenen - deze
keer over 'atomair gemodificeerd' voedsel,' voegt Jim Thomas, ETC Group
programma manager gezeteld in Oxford, toe.
Wereldwijde verspreiding: ETC Group brengt haar nieuwe nanotech rapport naar boeren organisaties, sociale bewegingen en overheden over de hele wereld.
[meer...]| § ¶Vrees voor verzet tegen nanotechnologie
13 Oktober jongstleden vond in Den Haag een debat plaats over nanotechnologie, georganiseerd door het Rathenau Instituut in samenwerking met de Themacommissie Technologiebeleid van de Tweede Kamer. Verschillende sectoren waren aanwezig waarvan het bedrijfsleven en wetenschappers het rijkst vertegenwoordigd waren. Daarnaast waren er sociologen, mensen werkzaam bij de overheid, politici, enkele maatschappelijke organisaties en was er een publieke tribune. De organisatoren noemden het een publiek debat ondanks dat de uitnodigingen slechts in zeer beperkte en geselecteerde kringen zijn verspreid. Onder overheid, bedrijfsleven en wetenschappers was de vrees groot voor een polarisatie zoals bij het debat over genetisch gemanipuleerde gewassen ontstond.
Na een klein uur werd de
richting van het debat opvallend duidelijk. Het bedrijfsleven en
wetenschappers aan de ene kant en de overheid aan de andere kant
moetsen dichter bij elkaar gebracht worden. In de zaal waren de
verschillende sectoren in vakken ingedeeld, dus alle bedrijfsmensen
zaten bij elkaar en de overheids mensen ook maar dan in een ander vak.
Dit maakte het gemakkelijk om deze twee vakken met elkaar te laten
praten. Het duurde dan ook anderhalf uur voordat de voorzitter iemand
van het vak intermediare organisaties (waaronder ook de
maatschappelijke organsiaties vielen) het woord gaf.
Het werd
pijnlijk duidelijk dat de stem van het publiek niet gewenst was.
Bedrijven willen nanotechnologie best ontwikkelen, maar willen graag
een zak geld van de overheid krijgen. De voorzitter, Peter van de Geer,
deed zijn uiterste best dit voor elkaar te krijgen. Een publiek debat
zou alleen kunnen gaan over het informeren van het publiek. Frans Brom
van het Ethiek Instituut merkte op dat een publiek debat niet over
vertrouwen moet gaan, maar over betrouwbaarheid. 'Een publiek debat
moet niet georganiseerd worden, maar mogelijk gemaakt worden.' Dit
waren een van de weinige kritische geluiden die tijdens de middag ter
oren kwamen.
Wel was er enige aandacht voor de risico's van nanotechnologie.
| § ¶Brief aan Rathenau Instituut over nanotech debat
3 augustus 2004,
Beste Rinie van Est,
Met aandacht heb ik de uitgave 'Om het kleine te waarderen...' over nanotechnologie gelezen. Sinds 1998 ben ik werkzaam bij Werkplaats Linkse Anayse Biopolitiek (voorheen NoGen), een maatschappelijke organisatie die ontwikkelingen in de medische technologie en gezondheidszorg kritisch volgt. Wij beogen kritische analyses te maken en publiceren waarbij wij staan voor een niet racistische, anti-eugenetische, feministische en anarchistische samenleving. Nanotechnologie is een van de onderwerpen waar naar onze aandacht uit gaat.
ETC group heeft ons destijds uitgenodigd voor de eerste Europeese bijeenkomst over nanotechnologie. Vooral de tweede dag waarop diverse maatschappelijke organisaties met elkaar in diskussie traden was erg interessant. Er werd gesproken over strategieen voor het omgaan met nanotechnologie in publieke debatten. Na afloop heb ik een artikel over deze bijeenkomst geschreven en gepubliceerd in Buiten de Orde. Bekendere bladen wilden zich niet wagen aan dit nieuwe, onbekende onderwerp. We hebben even gedacht aan het initieren van een publiek debat in Nederland, maar zijn financieel gezien niet in staat dit van de grond te trekken.
'Om het kleine te waarderen...' is jullie eerste aanzet voor het publieke debat. Over het algemeen vind ik de publicatie redelijk van opzet. De meeste punten waarover diskussie mogelijk is staan er wel ergens in. Ook vind ik het bemoedigend te lezen dat je om reacties van de lezers vraagt. Toch heb ik nog een aantal punten van kritiek welke ik hieronder zal voorleggen.
Het doel van het publieke debat
In hoofdstuk 5 wordt beschreven hoe het Rathenau Instituut het publieke debat in wil gaan.
| § ¶Nanotechnologie en samenkomende technologieen
'blinden zullen zien... verlamden zullen lopen... onvruchtbare stellen zullen kinderen kunnen krijgen,' luiden de bijbelse uitlatingen van Gerold Yonas in het rapport van de workshop: 'Convergerende technologieen voor het verbeteren van menselijke prestaties.'(1) 81 mensen van de Amerikaanse overheid, universiteiten en de industrie kwamen bij deze workshop op 3 december 2001 samen om een nieuwe stijl 'Manhattan' of 'Apollo' project op te zetten waarin vier technologieen samengesmolten worden tot een gigantische industriele revolutie. Op nano-nivo (een miljoenste millimeter) worden bioetchnologie, informatie technologie, cognitie-wetenschappen en atoomtechnologie een geheel.(2)
Onlangs
vond er voor het eerst in Europa een conferentie plaats over
nanotechnologie en convergerende technologieen gericht op
beleidsmakers, maatschappelijke organisaties en de media. ETCgroup
(action group on erosion, technology and concentration), een zeer
kritische maatschappelijke organisatie gevestigd in Canada, had de
organisatie van de conferentie in handen. De eerste dag, 11 juni, was
een publiek forum in het Europeese Parlement te Brussel waar
verschillende sprekers hun verhaal deden. Veel interessanter was de
tweede dag, een diskussiedag waarvoor alleen de maatschappelijke
organisaties uitgenodigd waren.
Op uitnodiging van ETCgroup ben ik namens werkplaats Linkse Analyse Biopolitiek naar Brussel afgereisd.