| § ¶Basis-organisatie Doorbraak over bevolkingspolitiek
De basis-organisatie Doorbraak ziet het begrip "bevolkingspolitiek" als een nuttig instrument om de samenhang tussen allerlei politieke, economische en sociale ontwikkelingen in de maatschappij beter te kunnen begrijpen. In een vraag en antwoord artikel geeft Doorbraak aan wat bevolkingspolitiek volgens hen is en welk nut het begrip heeft bij het opbouwen van verzet.
Wat verstaat Doorbraak onder bevolkingspolitiek?
[meer...]| § ¶INLEIDING
De dokter heeft als anticonceptiemiddel zes hormoonstaafjes aangebracht onder de huid van je arm. En nu hoef je er verder niet meer op te letten, want ze werken wel 5 jaar. Maar je hebt telkens buikpijn. En ernstige bloedingen. Zal het aan de staafjes liggen? Vast. De dokter weigert ze eruit te halen, je hebt immers toegestemd mee te werken aan het experiment. Je pakt een mes en begint die rotdingen uit je arm te snijden (India).
Of een ander verhaal: Je stond in de rij bij het gezondheidscentrum voor een tetanus-injectie. "Het is een gewone prik, net als we anders wel eens toedienen, het is goed voor je" zeiden ze. Er staat een lange rij en de vrouwen schuiven één voor één door naar de verpleegster die de injecties toedient. Sinds die dag werd je niet meer zwanger. Je wilt graag nog een kind, maar het lukt niet. Een aantal andere vrouwen die net als jij op die dag ook een injectie kregen, zijn sindsdien niet meer zwanger geworden (Filipijnen).
Of: De predictortest laat zien dat je zwanger bent. Je bent blij, maar wilt het voorlopig nog aan niemand vertellen. Je moet wachten. Wachten tot je een vruchtwaterpunctie kunt laten doen. Dat duurt nog weken. En dan?
[meer...]| § ¶H1. QUINACRINE: CHEMISCHE STERILISATIE IN VIETNAM
Onenigheid in wetenschappelijke kring
Sinds vorig jaar zomer[1] is er sprake van een zekere onrust in kringen van onderzoeker(ster)s naar voorbehoedmiddelen. Een Vietnamese wetenschapper had een chemische sterilisatietechniek met een antimalariamiddel op meer dan 30.000 vrouwen getest en hierover in het Engelse medische tijdschrift The Lancet gepubliceerd. Sindsdien wordt er gediscussieerd middels ingezonden brieven en op bijeenkomsten van wetenschappers, over technische gegevens en de ethiek van onderzoekers, de verhouding tussen risico's en baten bij voorbehoedmiddelen en over richtlijnen bij klinische experimenten. [meer...]
| § ¶H2. MODERNE GEBOORTENCONTROLE
Björn Oddens, hoofd van het onderzoek naar voorbehoedmiddelen bij de International Health Foundation (IHF/USA), zei in 1994 dat men - tot de tweede helft van deze eeuw - aan voorbehoeding heeft gedaan "zonder dat dit grote effecten heeft gehad". Oddens houdt zich vooral bezig met anticonceptie in de industrielanden en prees tijdens een bijeenkomst van de Nederlandse pillenproducent Organon, het "succes van de moderne, effectieve voorbehoedmiddelen" die vanaf de jaren zestig beschikbaar zijn gekomen (Oddens 1994). Zo ziet men het ook bij het Duitse farmaceutische concern Schering, de grootste concurrent van Organon op het gebied van de hormonale middelen. Schering, welke met de nieuwe naoorlogse voorbehoedstechnologieën jaarlijks positieve saldo's boekt, stelt dat er pas een "betrouwbare methode" is gekomen met de ontwikkeling van de pil (Schering 1990). [meer...]| § ¶H3. VS enVN:
De Vrijheid van vruchtbaarheidsbestrijding
Terwijl in het naoorlogse Europa vooral migratie als uitvloeisel van de Tweede Wereldoorlog werd bediscussieerd, sloeg de discussie over het "bevolkingsvraagstuk" in de VS een heel andere weg in. Niet alleen de "overbevolking" van afzonderlijke landen, maar vooral die van de gehele aardbol was onderwerp van publikaties en dringende waarschuwingen. De Tweede Wereldoorlog, aldus de gangbare opinie, was al het gevolg geweest van een groeiende onevenwichtigheid tussen de omvang van de bevolking enerzijds en de hoeveelheid beschikbare voedingsmiddelen anderzijds. En nog steeds zou de demografische groei de wereldvrede bedreigen - en daarmee de nationale veiligheid van het land. [meer...]
| § ¶H4. FEMINISERING OF FACELIFTING?
Vrouwenbeweging en het bevolkingsdebat
In september 1994 vond in Caïro de derde VN-Wereldbevolkingsconferentie plaats(1). Er zou op deze International Conference on Population and Development (ICPD) niet alleen gediscussieerd worden over bevolking, maar ook over ontwikkeling. Naar het voorbeeld van de Milieuconferentie in Rio 1992 was in Caïro voor het eerst een groot aantal NGO's (niet-regeringsgebonden organisaties) vertegenwoordigd(a). [meer...]
| § ¶WAT WE ONDER NATUUR VERSTAAN, IS NIET NATUURLIJK
Inleiding op het artikel van Heide Mertens
In de discussies over bevolkingsontwikkeling wordt milieuvervuiling vaak aangehaald als argument voor een rem op bevolkingsgroei. "Des te meer mensen, des te meer milieuvervuiling" is hierbij de redenatie. De standpunten die uit deze redenatie voortkomen lopen uiteen. Sommigen vinden de één-kind politiek van China een goed voorbeeld welke door andere landen in het Zuiden gevolgd zou kunnen worden om het milieu te sparen. Anderen voegen hier aan toe dat het Noorden als tegenprestatie minder zou moeten consumeren, bijvoorbeeld door minder auto's te gebruiken. Weer anderen, o.a. Milieudefensie, vinden het afremmen van de bevolkingsgroei veel dringender in het Noorden dan in het Zuiden. Hoe verschillend deze meningen ook zijn, ze hebben met elkaar gemeen dat bevolkingspolitiek - gericht op een afname van geboortes en soms ook van immigratie - gelegitimeerd wordt met het argument dat daarmee de natuur gespaard zou worden. In al deze visies wordt de Mens gezien als vijand van de Natuur. [meer...]
| § ¶H5. VROUWEN, NATUUR EN VRUCHTBAARHEID
Het debat over bevolking en de ecologische draagkracht van de aarde
In een wereld waarin de natuur steeds meer door menselijk ingrijpen veranderd, gemanipuleerd en vernietigd wordt, blijven ook vruchtbaarheid, het baarvermogen van vrouwen en hun kinderwensen niet vrij van allerlei ingrepen en ontwikkelingen die gericht zijn op controle. Door steeds meer regeringen wordt gestreefd naar een getalsmatige beheersing van de bevolkingsomvang: het aantal mensen, ontstaan uit individuele kinderwensen, moet afgestemd worden op nationale economieën en milieu-eisen. In de landen waar het landschap bepaald wordt door hoog-geïndustrialiseerde landbouwbedrijven, asfaltwegen voor het verkeer, in goede banen geleide en gestuwde rivieren, wil men ook de omvang en de kwaliteit van de bevolking die in deze omgeving leeft en werkt onder controle hebben. Nog noodzakelijker schijnt dit te zijn in de gebieden waar de laatste bossen, moerassen en rivieren het slachtoffer van menselijk ingrijpen dreigen te worden en waar woestijnen zich uitbreiden. Des te meer het leefmilieu op maat gesneden is, des te luider wordt de roep om een geplande bevolking. [meer...]