Archieven

| § ¶Hoog sterftecijfer rond geboorte schuld van allochtonen?

-------------------------------------------------------------------------------
Nieuws@biopolitiek.nl, nummer 6, 24 december 2003
-------------------------------------------------------------------------------

www.biopolitiek.nl

NIEUWS
1. Intro
2. Hoog sterftecijfer rond geboorte schuld van allochtonen?
3. Abonneren op de nieuwslijst?

-------------------------------------
1. INTRO

Werkplaats LAB wenst u een beter 2004, maar dat lijkt er vooralsnog niet echt in te zitten.  In januari 2004 worden duizenden vluchtelingen de straat op geschoven door VVD minister Verdonk, in de hoop dat ze uit Nederland 'verdwijnen' zoals PvdA staatssecretaris Kosto het ooit zo treffend wist te zeggen. Intussen schuift Nederland aan de kerstdis die
dankzij het kamerdebat van 23-12-03 niet verpest wordt met ongemakkelijke beelden van duizenden op straat ronddolende 'afgewezen asielzoekers'. Deze beelden bewaren politici voor het nieuwe jaar waarin de uitzetmachine op volle toeren moet gaan draaien.
Nu de aandacht geheel gevestigd is op dit nieuwe spektakelmoment lijkt de situatie dat al duizenden rechteloos op straat staan of in een of andere vorm van 'noodopvang' zitten, of al zijn vast- of uitgezet, als normaal te moeten worden aangenomen, want over het onrecht hen reeds aangedaan door de IND spreekt bijna niemand meer. Mocht er een mogelijkheid tot verzet tegen dit schandalige beleid komen dan wenst LAB u voor het nieuwe jaar de kracht toe er uw steentje aan bij te dragen.
De Kerstdis (die wij ook tot ons nemen, want er is niks mis met lekker eten) wordt traditioneel in familieverband genoten, vooral in CDA-kringen, een gezinspartij. Toch wil het CDA bepaalde gezinsvorming tegen gaan, zo leest u in het volgende artikel.

[meer...]

| § ¶Vecht mee! Veeg mee! Aktie

Meer dan 500 mensen verzamelden zich in Den Haag om te protesteren tegen de kabinetsplannen rond de zorg voor gehandicapten en chronisch zieken. Een bonte stoet van leuzen roepende mensen, waarvan een flink deel zich met een electrisch wagentje of met (blinden)stok voort bewoog, toog naar de regeringsgebouwen om hun mening te laten horen.

De toespraken werden in doventaal vertaald, een spandoek was aan de achterkant in braille gemaakt. Dekabinetsplannen werden met bezems en bokshandschoenen van tafel geveegd. Het was prachtig zo veel mensen met handicap of chronische ziekte in aktie te zien. Het geintrappen van cabaretgroep De Gemeentereiniging hield de stemming erin met name door de flinke steken die ze naar het kabinet uitdeelden.

[meer...]

| § ¶Vecht mee! Veeg mee! Oproep

Kom op 20 november demonstreren in Den Haag

De plannen van het kabinet Balkenende betekenen voor veel mensen met een chronische ziekte of een handicap een forse achteruitgang. Niet alleen in hun inkomen maar ook in hun mogelijkheden om deel te nemen aan de samenleving. Het lijkt wel of de zwakste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Dat kan niet, dat mag niet!

Daarom gaan mensen met een chronische ziekte of een handicap tegen die plannen demonstreren. Op 20 november in Den Haag, van 12.00 tot 14.00 uur.
We gaan er met z'n allen voor zorgen dat de plannen van tafel worden geveegd.(Neem een bezem en/of een bokshandschoen mee...)

[meer...]

| § ¶De politiek rond genentests

BioBrief 12, 27-11-2003

Genentests leveren geld op, maar brengt het ook geluk voor de gebruiker?

Naarmate het aantal 'ontdekte' genen stijgt, stijgt tevens het aanbod van genetische testen naar genen. Investeringen in het in kaart brengen van genen moeten immers terug verdiend worden. Bedrijven zien reikhalzend uit naar een gen waarvoor een bijbehorende genetische test gemaakt kan worden, liefst voor een ziekte waar vele mensen aan lijden, of zullen gaan lijden. Borstkanker is zo'n aandoening. Veel vrouwen krijgen ermee te maken, ongeveer 1 op de 9 in de VS. Zo werd het onderzoek naar het borstkanker gen BRCA1 aangemoedigd met woorden van James Watson, mede ontdekker van de struktuur van het DNA: 'Er bestaat geen spannender verhaal in de medische wetenschap.' Susan Love, een bekend chirurg schreef in 1993 in haar boek 'Dr. Susan Love's Breast book' zelfs: 'De ontdekkingen die nu door kankeronderzoekers gedaan worden zijn zo veelomvattend, en de potentie om de ziekte praktisch uit te roeien is zo groot, dat de echte opwinding in de toekomst ligt, niet in het heden.'1

[meer...]

| § ¶Dit Niet Achterlaten (DNA)

Minister van justitie Donner blijkt tevreden.
De DNA-databank van het forensisch instituut NFI is een goed instrument gebleken om zogeheten veelplegers op te sporen en aan te pakken. Minister Donner van Justitie heeft dat 19-11-2003 gezegd tijdens een conferentie over DNA in Ede.

Dankzij de databank, die in 2001 werd opgericht, kan in 40% van de 'lichtere' zaken als diefstal en woninginbraak een spoor van de dader worden achterhaald. De DNA-profielen hebben al geleid tot tientallen veroordelingen, aldus Donner. Het instituut beschikt inmiddels over 14.500 profielen. Daarvan zijn er 3500 van 'draaideurcriminelen'.

Dit was ANP.
Nu van onze verslaggever

"ik voel me hier op vijandig terrein", zei een advocaat in de immer rustige Reehorst in Ede, tijdens een studiedag over DNA in de opsporing.

[meer...]

| § ¶Is IQ maakbaar?

Pamflet van een actie van Werkplaats LAB op het technologie festival Homo Sapiens 2.0, 1 november 2003 in het Nemo gebouw te Amsterdam:

Is IQ maakbaar?

Laat de maat van uw schedel opmeten voor een zeer belangrijk wetenschappelijk onderzoek. Wij hopen voldoende informatie in handen te krijgen om een relatie te kunnen leggen tussen IQ en bezoek van het Technologie Festival.

Vreemd genoeg is het een populair idee: dat IQ te meten en erfelijk bepaald zou zijn. Toch kwam bijvoorbeeld in 2000 zelfs een IQ test voor ongeboren kinderen op de markt . Hoewel ongeboren kinderen nog geen woord kunnen spreken vond de IQ test gretig aftrek in de VS en Spanje. Er zou niet zozeer IQ worden gemeten met psychologische tests, maar het IQ zou geschat worden naar aanleiding van de aan- of afwezigheid van genen die verband zouden houden met IQ. Wat te doen met foetussen waarvoor een genetisch bepaald laag IQ voorspeld wordt? Er lijkt slechts een optie mogelijk, aborteren, want het verbeteren van het IQ door onderwijs en opvoeding lijkt in deze redenering niet meer mogelijk.

[meer...]

| § ¶Informatie avond over bevolkingspolitiek in het Zuiden

Dinsdag 28 oktober toog Werkplaats LAB tezamen met het Democratisch Initiatief naar Antwerpen. Lopend door Antwerpen kwamen we langs een ziekenhuis bedekt door tientallen spandoeken, verzet tegen de afbraak van de basis zorg. Na korte tijd bereikten we het kraakpand waar de infoavond zou plaatshebben. Er hing een actieve sfeer: mensen waren eten aan het koken en het was druk in de weggeefwinkel. Toen het eten op tafel kwam stond er een flinke rij mensen te wachten om een maaltijd voor een vrijwillige donatie aan te nemen. Rond 20.00 uur begonnen we met de infoavond.

Jeroen van werkplaats LAB stak van wal met een inleiding over bevolkingspolitiek.

[meer...]

| § ¶Britse gehandicapten in verzet

Inspirerend voor Nederland, zeker nu Balkenende II het leven van veel gehandicapten sterk bemoeilijkt, is wellicht het Disability Action Network (gehandicapten actie netwerk) DAN in Engeland. Balkenende breekt de broodnodige zorg voor gehandicapten immers stelselmatig af. Vervoer wordt straks minder vergoed, fysiotherapie gaat uit het ziekenfonds terwijl de premie fors verhoogd wordt en gehandicapten moeten eerst maar hun vrienden lief aankijken voor hulp alvorens de overheid misschien wenst bij te springen.

De Britse DAN-Activisten protesteren tegen discriminatie van gehandicapten en voor mensenrechten. Zo waren zij eind 2000 protesterend aanwezig bij het St Mary's Hospital in Manchester waar werd beslist over het leven en de dood van Mary & Jodie, die als siamese tweeling aan elkaar zaten. Een van hen zou gedood worden zodat de ander ' normaal ' kon verder leven.
Met zogenaamde 'directe acties' maakt DAN het de politie soms knap lastig. DAN activisten krijgen dan ook te maken met agressief optredende politie die soms helemaal voorbij gaat aan de beperkte mogelijkheden van de 'Danners', zoals ze zich zelf noemen. Drie jaar geleden werden in Londen hardhandig Danners opgepakt die demonstreerden tegen proeven bij kinderen met een middel dat doofheid zou wegnemen, de zogenaamde Cochlear Implants (Zie kader).

[meer...]

| § ¶Mens naar wens dichterbij - Sperma gemaakt van stamcellen

Wordt het mogelijk mensen naar wens te kweken uit (embryonale) stamcellen? Japans onderzoek bij muizen wijst in die richting.

Voor het eerst zijn wetenschappers in staat gebleken muizen stamcellen te veranderen in sperma, schrijft Rick Weiss in The Washington Post (2003). Eerder werd gedemonstreerd dat muizen stamcellen in eicellen veranderd kunnen worden. Kweken van een embryo zonder tussenkomst van mensen komt in zicht. Voortplanting wordt hiermee verder vertechnologiseerd. Uitsluitend een stamcellijn zou genoeg kunnen zijn om mensen naar behoeften te kweken. Wel blijven er vrouwen nodig om de embryo's te laten uitgroeien tot babies.

Volgens sommigen zijn er Frankensteins aan het werk, maar het Japanse onderzoek is een logische volgende stap in het onder controle krijgen van de menselijke voortplanting.

[meer...]

| § ¶BioBrief nr 12

Met veel nadruk op Bevolkingspolitiek, een nette benaming voor het categoriseren en proberen te beheersen van groepen mensen. Het nieuwe nummer bevat twee artikelen die direct met dit thema te maken hebben, eentje over ' illegale' mensen en hun vermeende nuttig- of onnuttigheid voor de samenleving. Ten tweede een verslag van een informatieavond over bevolkingspolitiek welke onlangs plaats vond in Wageningen.

Verder is er in de BioBrief informatie te vinden over de overtrokken verwachtingen rond de zogenaamde nanotechnologie. De politiek rond genentesten, de commerciele belangen daarbij en de impact die bijvoorbeeld het zogenaamde borstkankergen heeft op de omgang met borstkanker worden besproken. Daarnaast veel aandacht, met een onthullend artikel, voor de werkwijze van een van Nederlands meest invloedrijke organen, de Gezondheidsraad.

Zoals altijd is deze BioBrief bij ons te bestellen.

| § ¶Van kritiek naar verzet?

'Contestational science', luidt de titel van een forum diskussie op het next5minutes festival, 11 tot 14 september in de Balie te Amsterdam. De ondertitel geeft iets specifieker aan waar het debat over zou moeten gaan, namelijk het identificeren van gebieden in de levenswetenschappen waar verzet mogelijk of aanwezig is. Deze uitnodigende titels aangevuld met een inspirerende inleiding van Faith Wilding beloofden een interessante middag.

Het thema van de middag was verzet tegen wetenschap, met name de levenswetenschappen. Met elkaar zouden we op zoek gaan naar manieren, strategieen en tactieken om verzet te bieden. Inmiddels weten we wel ongeveer wat er allemaal schort aan de wetenschap, het wordt eens tijd om wat constructiever bezig te gaan met manieren van verzet. Aldus de strekking van de inleiding van Faith Wilding, een van de organisatoren van het debat, samen met Steve Kurtz van het Critical Art Ensemble.

Hoewel het begin veelbelovend was ging het tijdens de betogen van de uitgenodigde sprekersters al snel mis.

[meer...]

| § ¶REPRODUKTIEVE ZORG IS EEN MAATSCHAPPELIJKE ZORG

REPRODUKTIEVE RECHTEN ZIJN MENSENRECHTEN
HOUD DE PIL IN HET ZIEKENFONDS!!!

Kom maandag 15 september naar Den Haag!

Kabinet Balkenende-2 presenteert deze derde dinsdag van de september de begroting voor het komende jaar. Daarin staan een aantal bezuinigingen opgenomen, die grote consequenties kunnen hebben voor de Nederlandse samenleving. Een van deze bezuinigingen is het schrappen va de anticonceptiepil uit het ziekenfondspakket. Een bezuiniging waardoor de reeds bestaande scheidslijnen, tussen mannen en vrouwen, rijken en minder rijken, religieuzen en niet-religieuzen, verscherpt worden. Een bezuiniging die de gezondheidszorg en haar clientele pijnlijke verassingen zou kunnen bezorgen. Kortom: een misstap die past in het beleid van de afgelopen twee kabinetten, waarbij de ene na de andere voorziening sneuvelt ten koste van de minder fortuinlijken in onze samenleving. Daarom moet er een tegengeluid komen!!!

[meer...]

| § ¶Mobiel Trangeen Fast-Food Test Lab

Van 11 tot 14 september wordt er in Amsterdam eenNext 5 Minutes festival georganiseerd, een festival dat kunst,campagnes, experimenten met media technologie, en transculturelepolitiek samenbrengt. Ook Critical Art Ensemble uit de VS zal aanwezigzijn met een experiment. Ze kondigt aan een experimentele test op tezetten waarmee (fast) food op genetisch gemanipuleerde elementengecontroleerd kan worden. Ze verwacht op het Leidse plein een rijke testomgeving aan te treffen. Genetische gemanipuleerd voedsel moet in de EUvan een etiket voorzien zijn met een melding van de aanwezigheid van GMelementen erop. Echter het valt niet uit te sluiten dat er sporen van GMelementen in allerlei andere voedingswaren zijn aan te treffen. Doorhet maken van een testmethode geeft CAE mensen een middel in handen omzelf na te gaan of hun voedsel GMO vrij is of niet.

Next 5 Minutes speelt zich af van 11-14 septemberin Amsterdam. Kijk voor meer informatie op de website: www.next5minutes.org

| § ¶Amerikaanse pillenindustrie wil prijzen hoog houden

De prijzen van geneesmiddelen blijven de gemoederen bezig houden. In Nederland stijgen de uitgaven aan geneesmiddelen wederom buiten proportie met ruim 8 % en krijgen de apothekers de zwarte piet toegespeeld. Hun bonussen bij inkoop liggen onder vuur, de farma-bedrijven blijven veelal buiten schot (zie: 'wij maken dure medicijnen' BB 10).

In de VS woedt momenteel een hevige strijd rond een voorgestelde wet die het herinvoeren van medicijnen naar Amerika mogelijk moet maken. In Amerika zijn de prijzen van medicijnen beduidend hoger dan in andere streken zoals Canada en Europa. Het invoeren van in Amerika gemaakte goedkope medicijnen uit Europa of Canada zou de inwoners van Amerika, waarvan velen geen ziektekostenverzekering hebben, handen vol geld schelen. Echter de farmaceutische industrie stribbelt tegen.

[meer...]

| § ¶Tweeling dood - spektakel wint

Ieder half uur werd op radio 1 verslag gedaan over het scheiden van de Iraanse tweeling Laleh en Ladan. Voor het eerst werd geprobeerd twee volwassen mensen met het hoofd aan elkaar gegroeid operatief te scheiden. In Singapore waren 28 artsen en 100 assistenten 50 uur met de operatie in de weer die uiteindelijk beide zussen fataal werd.

Voor de operatie was al duidelijk dat de risico's enorm waren. Duitse artsen wilden in 1996 de operatie niet uitvoeren vanwege deze risico's. Laleh en Ladan wisten dat een van hen of misschien beiden de operatie niet zouden overleven. Ondanks deze risico's heeft de operatie toch doorgang kunnen vinden.

[meer...]

| § ¶Eugenetica blijkt onvermijdelijk

In Australie kunnen toekomstige ouders embryo's laten selecteren op doofheid. Voor het implanteren van een embryo kan getest worden op een gen voor doofheid, het connexin 26 gen. Dit is 's werelds eerste genetische test op doofheid. Victoria's Infertility Treatment Authority keurde de screening in september al goed, doofheid zou een medische conditie zijn.

De toekomstige ouders willen anoniem blijven vanwege de ethische controverse rond screening voor doofheid. Ethici vonden dat deze screening de weg vrijmaakt voor het selecteren op andere ongewenste eigenschappen. Desondanks is, na het identificeren van genetische oorzaken voor een aantal condities, embryo screening een booming bussiness in Australie. De Britse Doven Associatie spreekt zich uit tegen het screenen op doofheid.

[meer...]

| § ¶$45 miljoen voor je lichaam

In het augustusnummer van het Amerikaanse avant-garde internet tijdschrift Wired staat een berekening van de waarde van een lichaam. Werkplaats Linkse Analyse Biopolitiek (LAB) belicht al jaren dat het bio-materiaal van het menselijk lichaam steeds belangrijker wordt als grondstof voor de moderne bio-geneeskunde. In het artikel "Het lichaam wordt bezet" (BioBrief 5, 1998) komt dit fenomeen al aan de orde en wordt ook de marktwerking erbij betrokken. In een kapitalistische economie levert een vraag naar grondstoffen een prijskaartje op voor -in dit geval - biomaterialen.

Leveranciers van lichaamsmateriaal zullen volgens dezelfde kapitalische logica mensen zijn uit groepen die economisch het zwakste staan.

[meer...]

| § ¶Verslag: Informatie avond over bevolkingspolitiek

WUR, 20 juni 2003

Woensdag avond 28 mei 2003 was weer eens een redelijk goed bezochte Info-avond van `t Sandkorreltje (20 mensen). Thema was bevolkingspolitiek in het Zuiden met als diskussiepunt wat je aan moet met het bizarre begrip 'overbevolking'.

De Werkplaats Linkse Analyse Biopolitiek verzorgde een korte inleiding, een spreekster en twee video documentaires. Zo poogde LAB inzichtelijk te maken dat om politieke redenen in de jaren 40 en 50 het gevaar van de overbevolking erin werd gehamerd bij de bevolking van Westerse landen. Een psychologische angstgevoel van " ze komen" werd toendertijd opgebouwd met suggestieve tv programma`s, zo zag je in de video`s The Human Laboratory en The Legacy of Malthus. Hoe ver dit beeld is doorgedrongen bleek ook op deze avond. Een enkele bezoeker, die op veel gebieden kritische is riep nu bijna vertwijfeld uit dat er toch overbevolking is, dat de aarde 'nog meer mensen' toch niet kan dragen! Andere bezoekers reageerden echter gelijk met de opmerking: zoals we NU leven misschien niet nee. Waarmee meteen duidelijk werd dat het geen vraag is van te veel mensen, maar van armoede, toegang tot hulpbronnen en het aanpakken van andere sociale problemen.

[meer...]

| § ¶Eugenetica in het ziekenfonds

Trouw meldde onlangs (2 mei 2003) nog op de voorpagina verontwaardigd dat in Denemarken kostenoverwegingen een reden waren om iedere zwangere vrouw op het syndroom van Down te screenen. De Gezondheidsraad van Nederland stelde dezelfde screening voor, hetgeen ook uitgevoerd dreigt te gaan worden. Alleen de motivatie dat het geld uitspaart wanneer er minder mensen met het syndroom van Down geboren worden bleef achterwege. De Gezondheidsraad lijkt er echter weinig problemen mee te hebben om eens luid en duidelijk pleidooi te houden voor het genetisch 'verbeteren' van mensen.
Door snelle ontwikkelingen op het gebied van de genetica komt de diskussie over genetische verbetering weer een beetje op gang. Vooral de mogelijkheden en onmogelijkheden van deze nieuwe technologie worden breed uitgemeten in kranten en bladen. Ook ethici mengen zich in de diskussie. Een nieuwe bijdrage is het op 16 Mei jongstleden gepubliceerde Gezondheidsraad advies: 'Signalering Ethiek en Gezondheid 2003'. Mr A Bood, secretaris bij de Gezondheidsraad, schreef het hoofdstuk getiteld 'De maakbare mens.' In dit advies werd er wel heel lovend gesproken over genetische verbeterings technologieen.

[meer...]

| § ¶Paradox van wetenschappelijk gezag

Regelmatig wordt er in kranten en tijdschriften geschreven over uitspraken van de Gezondheidsraad. Deze Raad adviseert de overheid over allerhande onderwerpen, van zink tot hersendoodcriteria, en van dak en thuislozen tot gentherapie. Echter een advies blijkt niet vaak slechts een advies te zijn. De overheid neemt graag standpunten van de Gezondheidsraad over en ontwikkelt hierop beleid. Zodoende krijgt en heeft iedereen te maken met de activiteiten van de Gezondheidsraad.

Een drietal mensen, Roland Bal, Wiebe E. Bijker en Ruud Hendriks, heeft eind 2002 een onderzoek afgerond naar de Gezondheidsraad. In een dik boek van ruim 350 pagina's is op een boeiende manier de werkwijze, invloed en rol van de Gezondheidsraad uiteengezet. De schrijvers zagen de gezondheidsraad als een 'uitgelezen mogelijkheid om het paradoxale karakter van wetenschappelijk gezag en de rol van wetenschappelijke advisering in politiek en beleid te bestuderen.'(1) Hieronder zal ik dit werk getiteld: 'Paradox van wetenschappelijk gezag – over de maatschappelijke invloed van adviezen van de gezondheidsraad (Gezondheidsraad 2002, ISBN 90-5549-440-2)' bespreken.

[meer...]

| § ¶Darwins racisme

Geweigerd door het blad Aardig, 22 april 2003

De laatste tijd hoor ik regelmatig positieve geluiden over Darwin en zijn evolutietheorie om me heen van linkse mensen. Wanneer ik de geschiedenis lees van de ontwikkeling van Darwins ideeen en de gevolgen die ze gehad hebben, verbaast me dit zeer. Vandaar een artikeltje over Darwins racisme in deze Aardig.

Thomas Robert Malthus
We moeten denk ik beginnen bij de Engelse dominee Thomas Robert Malthus. In 1798 publiceerde hij de eerste versie van zijn ‘Essay on the principles of population - as it effects the future improvement of society’. Kort gezegd zag Malthus de ‘overbevolking’ als oorzaak van de ellende van een groot deel van de Engelse bevolking, de arbeidersklasse.(1) Hij verwachtte dat de mensheid aan haar eigen reproductie ten gronde zou gaan omdat de bestaansmiddelen minder snel zouden groeien dan de bevolking. Charles Darwin las, volgens zijn autobiografie(2), in 1838 het essay van Malthus wat hem op het idee bracht dat de verschillende soorten in de natuur door middel van de ‘overbevolking’ uit elkaar zouden kunnen zijn ontstaan.
Wellicht aardig om te vermelden is de kritiek van Marx op het ‘overbevolkings’ idee van Malthus.

[meer...]

| § ¶Re-Imagining the population debate

The Cornerhouse

Luidt de titel van een zeer lezenswaardig document over het zogenaamde 'overbevolkings' debat, geschreven door The Corner House in samenwerking met de Women's Global Network for Reproductive Rights.

Binnen linkse kringen steekt steeds vaker het begrip 'overbevolking' de kop op. Er bestaan grofweg twee tegengestelde houdingen ten aanzien van 'overbevolking' die nogal eens met elkaar in de clinch raken. In de inleiding van 'Re-Imagining the population Debate' worden deze twee posities kort uitgelegd. Aan de ene kant staan veelmilieuactivisten, voor wie het een raadsel is hoe iemand kan twijfelen aan het belang en de urgentie van het in toom houden van de menselijke bevolkingsgroei.

[meer...]

| § ¶BioBrief nr 11

BioBrief 11 bestaat voor een groot deel uit het jaarverslag van 2002. Verder maken we reclame voor Lover, een blad over feminisme, cultuur en wetenschap. We vinden hun redactioneel in Lover 2002 | 4 zo goed dat we het je niet willen onthouden.

Verder een artikel over het kloonspektakel van de afgelopen tijd. Nationalisme in het debat over biotechnologie. En tenslotte een reactie van Werkplaats LAB op het debat 'Designer babies & DNA-diagnostiek' van het Rathenau Instituut in samenwerking met de Balie.

Zoals altijd is deze BioBrief bij ons te bestellen.

| § ¶Kloonspektakel

Is het lang gevreesde klonen van mensen begonnen?
Rond de jaarwisseling naar 2003 claimde de Rael-sekte klonen ter wereld gebracht te hebben, maar vooralsnog zijn er geen overtuigende bewijzen dat de kinderen werkelijk klonen zijn, ook al claimt Rael inmiddels een vierde en vijfde kloonkind. Demissionair premier Balkenende riep alvast schande en meent dat het klonen van gebrek aan ethiek getuigt. Iedereen richt zich op het vermeende spektakel. Het zogenaamde 'therapeutisch kloneren' om organen te kweken steekt steeds normaler af bij mensen klonen en de voorwaarden ervoor worden steeds verder gerealiseerd. Het fenomeen klonen, therapeutisch of reproductief, trekt inmiddels aardige sommen geld aan.

Het zou misschien een goeie grap zijn: Een sekte, die gelooft dat de mens 25.000 jaar geleden is ontstaan als klonen van buitenaardse wezens en zichzelf de meest wetenschappelijke sekte noemt.

[meer...]

| § ¶Digitaal activisme en online-gaming

In Ravage: Vredeswakes in EverQuest

Dagelijks zitten vele duizenden mensen achter hun computer een spel op internet te spelen. Misschien om even te ontsnappen aan de werkelijkheid. Of om bekende medespelersters te ontmoeten en samen spannende avonturen te beleven. EverQuest, het meest populaire role-playing-game in de VS, heeft bijvoorbeeld 85 duizend spelers op ieder moment van de dag actief. Een ander spel is Lineage met 4 miljoen ingeschreven actieve spelers.1 Digitale gemeenschappen zijn niet alleen een vrijblijvende aangelegenheid, er blijkt ook tijd te zijn voor het organiseren van verzet.

In-game activisme
Sinds het Internet buiten de muren van Defensie en wetenschappers werd gehaald en min of meer toegankelijk werd voor Westers publiek, is het internet een plek geweest voor verzet. Hackers proberen websites plat te leggen van multinationals, tactische media kollektieven gebruiken het net om hun informatie te verspreiden en vele activisten gebruiken het net om contacten te onderhouden en netwerken in de reele wereld te verstevigen of uit te bereiden. Uit protest tegen de dreigende oorlog met Irak werden eind februari nog tienduizenden telefoontjes, faxen en emails verstuurd naar het Witte huis en de senaat. Dit werd bestempeld als de eerste virtuele protest mars.2
Met het toenemen van goedkope breedband verbindingen neemt het spelen van online spelletjes toe.

[meer...]

| § ¶'Wij maken dure medicijnen'

BioBrief nr. 10, 4-3-2003

Door onder meer onvrede over wachtlijsten in de zorg raakte de Paarse succesformule versleten en hadden we een ‘vernieuwer’ van de LPF op gezondheidszorg: Eduard Bomhoff. Het lijkt onwaarschijnlijk dat deze minister de sterk stijgende kosten van geneesmiddelen in de hand had kunnen krijgen en daarmee geld had kunnen vrijmaken voor het wegwerken van de wachtlijsten. De farmaceutische industrie is een van de meest winstgevende ter wereld.

Medicijnprijzen niet in de hand te krijgen
Een paar krantenkoppen. “Winst Akzo Nobel stijgt dankzij farma“ 1(NRC 23-4-2002) en ‘Winst maken in de zorg moet kunnen’2 (advies van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg). De kosten van het medicijngebruik in Nederland stijgen ieder jaar, ondanks pogingen de kosten onder controle te krijgen. Binnen vijf jaar zullen de kosten verdubbeld zijn. Wat is er aan de hand in medicijnenland?

[meer...]

| § ¶De genetische revolutie - gevolgen en besluitvorming

Stichting Maatschappij en onderneming

Het boek ‘De genetische revolutie’ geeft een overzicht van deels verrassende meningen en onderwerpen. Het focust nu eens niet op het spektakel in de medische biotechnologie, zoals klonen en xenotransplantatie, maar zoekt bijvoorbeeld naar meningen over de maatschappelijke verhoudingen waarin de genetische revolutie zich ontwikkelt.

In het voorjaar van 2002 vroeg Stichting Maatschappij en Onderneming aan Werkplaats Linkse Analyse Biopolitiek mee te werken aan een interview voor een boek over de genetische revolutie. We waren sceptisch: Vanwege de naam van de stichting kwam dit verzoek op ons over als een poging tot het in kaart brengen van tegenstanders van de biopolitiek van het bedrijfsleven.

[meer...]

| § ¶Teleurstellend onderzoek redden met meer privacyschending?

In IJsland mag deCODE Genetics medische gegevens en genen van de bevolking commercieel uitbaten. In Estland zet men een zelfde soort bedrijf op. In de UK wordt een BioBank opgezet met gegevens en DNA van een half miljoen Britten. Nederlandse medici vlassen op iets dergelijks. Wetenschappers willen toegang tot honderdduizenden monsters lichaamsmateriaal die in ziekenhuizen en andere gezondheidsinstellingen liggen opgeslagen. Alleen zo kan grootschalig genomics onderzoek resultaat opleveren. Gebruik van dit lichaamsmateriaal is om privacy redenen veelal nog verboden.

Een commissie van de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) breekt een lans voor het mogen gebruiken van reeds verzameld lichaamsmateriaal in combinatie met gen-onderzoek.

[meer...]

| § ¶The Molecular Invasion

Critical Art Ensemble

Evenals het boek 'Flesh Machine' is ook het nieuwe boek 'The Molecular Invasion' een zeer inspirerend werk. In het eerste hoofdstuk worden een aantal problemen geschetst rond het genereren van verzet tegen biotechnologie. CAE ziet de angst van veel mensen voor genetisch gemanipuleerde producten als een probleem voor zowel het kapitalisme als voor actievoerdersters. Uit angst gebaseerd op een bijna mythische verhouding tussen puriteit en vervuiling, kan geen op argumenten gebaseerd verzet ontstaan. Actievoerdersterds, of liever culturele werkers zoals CAE ze pleegt te noemen, moeten zich verdiepen in de wetenschap van biotechnologie. Het wegnemen van angst voor biotechnologie is een taak van actievoerdersters, ook al is er een gevaar dat daarmee kapitalisten in de kaart wordt gespeeld. De reden dit toch te doen is het nog veel gevaarlijkere dogmatische aanhangen van een puriteits ideaal: het ideaal dat planten, dieren en mensen 'puur' zouden moeten zijn, dus niet genetisch gemanipuleerd.

Het boek zit vol met analyses en beschrijvingen van de gevolgen van de biotechnologische revolutie.

[meer...]

| § ¶Verslag workshop Biotechnologie bij dieren door Werkplaats Linkse Analyse Biopolitiek

BioBrief nr. 10, 4-3-2003

Een volle agenda beloofde de actie-twee-weken half april dit jaar, georganiseerd door Resistance is Fertile in Den Haag. De aanleiding hiervoor is de zesde Conference of the Parties of the Convention on Biological Diversity die tegelijkertijd in Den Haag gehouden werd. Er is een veelheid aan kritiek op deze conferentie. Resistance is fertile acht het onmogelijk door te praten met de bij de conferentie betrokken partijen veel verandering te bewerkstelligen. Zij bepleit een aantal standpunten zoals:1
- Een universeel recht op zelfbeschikking over natuurlijke grondstoffen.
- Recht op autonomie over voedselproductie
- Geen genetosch gemanipuleerde gewassen
- Een onmiddelijke stopzetting van al het onderzoek naar, en toepassingen van genetisch gebruik restrictie technologieen zoals terminator zaden.
- Erkenning van onze fundamentele noodzaak voor kleine boeren, vrouwen landbouwsters, lokale gemeenschappen en inheemse mensen die de planeets schat aan biodiversiteit kunnen behouden en doen opleven.
- Geen patent op leven
Hoewel het hoofdonderwerp vooral te maken heeft met genetisch gemanipuleerde gewassen, werd ons gevraagd een workshop te verzorgen over biotechnologie bij dieren. Met genoegen namen we het aanbod aan en vermaakten ongeveer 15 mensen een middag met een lezing en diskussie. Ter informatie heeft Werkplaats LAB voorafgaande aan de workshop een gratis geschrift uitgegeven met de titel ‘Transgenic Animal News’. Een nieuwe uitgave, en ook de oude, is bij ons aan te vragen voor een vrijwillige bijdrage. Zie voor ons adres elders in de BioBrief.
Het is niet geheel vreemd om biotechnologie met planten en met dieren tezamen te bekijken. Steeds meer begint het onderzoek naar en de industrie van genetisch gemanipuleerde dieren op die van de planten te lijken. Dezelfde soort argumenten worden gebruikt voor de promotie van de resultaten, dezelfde soort bedrijven zijn ermee bezig, en hetzelfde ethische onbenul wordt gehanteerd.

[meer...]

| § ¶Verzet is vruchtbaar - een terugblik

BioBrief nr. 10, 4-3-2003

Van 8 tot 19 april j.l. werd in Den Haag de VN Biodiversiteitstop gehouden. ‘Daarnaast en daarvoorbij’ organiseerden een aantal organisaties en vele mensen op initiatief van ASEED (Europe) de Resistance is Fertile weken. Neergestreken werd in het toekomstige zelfbeheerpand ‘Pand zonder Strand’, gelegen tussen de Blauwe Aanslag en het Nederlands Congres Centrum. In dat laatste vond het VN-circus van gedelegeerden, lobbyisten en NGOs plaats.

Van te voren hadden we ons tal van doelen gesteld. Natuurlijk werden die niet allemaal gehaald. Het idee was enerzijds om van de publiciteit rond de officiële top gebruik te maken om een kritisch geluid te laten horen omtrent de uitverkoop van biodiversiteit, en de gevolgen van het gebruik van gentech gewassen in de landbouw voor milieu en samenleving. Anderzijds wilden we dit geluid door laten klinken in het Congresgebouw zelf door een opvallende aanwezigheid, en wilden we een heel scala aan infosessies en workshops aanbieden aan de deelnemers van Resistance is Fertile. Er was namelijk niet alleen in al goed geïnformeerde gentech kringen gemobiliseerd. Door middel van flyers in verschillende talen, info-avonden, artikelen en allerhande email-lijsten was breed geadverteerd in binnen- en buitenland.

[meer...]

| § ¶Triple test gepresenteerd

BioBrief nr. 10, 4-3-2003

‘Onze strategie was eerst te laten zien dat chromosomale afwijkingen gerelateerd aan geboorte afwijkingen zoals het syndroom van Down, betrouwbaar en nauwkeurig opgespoord kunnen worden in foetale cellen in vruchtwater met Vysis’ gepatenteerde DNA probes. Na dit bevestigd te hebben door multinationale klinische onderzoeken, wettelijke goedkeuringen in de VS en Europa, en vooral door het hebben van een sterke markt acceptatie van onze producten AneuVysion® en TriGenTM, zijn we nu in een goede positie om de laatste technische barriere te slechten voor de introductie van een commercieel diagnostisch product dat directe genetische analyse van een routine bloedmonster van de moeder toestaat.’1

- John Bishop, president en CEO van het voormalige Vysis, Inc.

Vysis, Inc. is een van de bedrijven met de ogen gericht op een snel groeiende markt, de markt van de prenatale diagnostiek. Deze markt betreft het detecteren en selecteren van eigenschappen in foetussen, zaken waarover zeer uiteenlopende ethische standpunten bestaan. Terwijl het publieke debat over de wenselijkheid van dergelijke technieken nog in de kinderschoenen staat, investeren verschillende bedrijven al gretig in deze nieuwe markt.
In 1998 openbaarde Vysis diens gesloten onderzoeksovereenkomst met het universiteits ziekenhuis van de Vrije Universiteit van Amsterdam. Samen zullen zij foetale cel markers ontwikkelen voor het ontdekken van genetische afwijkingen in foetale cellen in het bloed van de moeder. Vysis heeft daarbij het exclusieve recht gekregen deze markers op de markt te brengen.1 Ondertussen is Vysis onderdeel geworden van het veel grotere Abbott Laboratories.2 Als kritische NGO hebben wij ons ten doel gesteld nieuwe ontwikkelingen in de biotechnologie, medische technologie en gezondheidszorg nauwlettend te volgen en te analyseren. De opkomst van prenatale diagnostiek en DNA diagnostiek in het algemeen vormen een dergelijke nieuwe ontwikkeling en dragen bovendien een behoorlijke hoeveelheid ethische dilemma’s aan. Kennis van erfelijkheid en de technieken om dit te meten hebben een verschuiving van de gezondheidszorg in gang gezet. Terwijl vroeger de meeste zorg gericht was op het behandelen van klachten, wordt vandaag de dag steeds meer energie en geld gestoken in voorspellende geneeskunde. Gezonde (en ogenschijnlijk gezonde) mensen krijgen te maken met informatie over kansen op bepaalde toekomstige ziekten of afwijkingen.3

[meer...]

| § ¶Reclame Code Commissie wijst de klacht af

De commissie heeft de klacht afgewezen. Het oordeel was als volgt:

'Door middel van de gewraakte affiche wordt het publiek aangespoord om zich te laten registreren als orgaandonor. Voor nadere informatie hierover wordt verwezen naar de website www.donorofniet.nl en naar een informatienummer. In de uiting ligt niet de suggestie besloten dat eenieder die zich als donor laat registreren, tezijnertijd ook daadwerkelijk donor zal zijn.
Dat in de affiche niet wordt gewezen op de voor- en nadelen, betekent niet dat deze misleidend is.
Van het aanprijzen van een gezondheidsproduct als bedoeld in artikel 1 sub c van de Code Aanprijzing Gezondheidsproducten is geen sprake.
Gelet op het bovenstaande wordt als volgt beslist.

De Commissie wijst de klacht af.'

| § ¶The big down - from genomes to atoms

Atomtech: Technologies Converging at the Nano-scale

ETC group presenteert een kritische analyse van de explosief groeiende nanotechnologie industrie. Nanotechnologie, of liever atoomtechnologie, is het manipuleren van levend of niet levend materiaal op nanometer schaal, een miljoenste van een milimeter. De gevolgen van deze technologie zijn niet te overzien. Defensie ontwikkelt uniformen voor soldaten waardoor ze onverslaanbaar worden. Koolstofbuisjes zullen computers binnen enkele jaren pakweg duizend maal zo snel maken. Er worden computergestuurde kunstmatige rode bloedcellen gemaakt die 250 keer zoveel zuurstof kunnen transporteren dan gewone rode bloedcellen, ideaal voor atleten.

Een ware revolutie. Maar deze revolutie heeft ook een keerzijde volgens ETC group.

[meer...]

| § ¶Recessie in biotech-business

In de VS is een recessie bezig in de biotech-industrie. Veel mensen, met name onderzoekers, worden ontslagen in een golf van 'herstructureringen'. Nu het belangrijkste genoom-in-kaart-brengen is gebeurd, willen de farmabedrijven werken aan klantenproducten.CuraGen ontslaat 25% van het personeel, Targeted Genetics zelfs de helft.

[meer...]

| § ¶Smerige streken in de strijd tussen burgers en bedrijven

Schone Schijn

Sinds enkele tientallen jaren doen bedrijven steeds vaker hun best om ‘groen’ over te komen op het publiek. Mensen maken zich zorgen om het milieu, en bedrijven worden snel gezien als de grote boosdoeners. Om een milieuvriendelijk imago te krijgen besteden bedrijven miljoenen dollars aan public relations bedrijven. Niet de milieuonvriendelijke of mensenrechten schendende activiteiten worden stopgezet, de aandacht van mensen wordt gewoon verplaatst naar de ‘goede’, ‘groene’ en ‘sociale’ kanten van het bedrijf. Zo pronkt Shell met hun investeringen in het ontwikkelen van zonnepanelen.

Eveline Lubbers, werkzaam bij Buro Jansen & Janssen, zet in Schone Schijn een aantal interessante verhalen bij elkaar.

[meer...]